Yunus surasi — Oyat 42

Kalimalarning maʼnolari:

• Yastami'un – tinglaydilar.
• Summ – quloqlari kar bo'lganlar, ya'ni haqni eshitmaydiganlar.
• Yo'qilun – aql-idrok etmaydilar.

Tafsir:

Ey Muhammad! Ularning orasida sizning so'zlaringizni, Qur'on tilovatingizni eshitadiganlar ham bor. Lekin ular bu eshitishdan foyda olmaydilar, chunki quloqlari bilan eshitsalar ham, qalblari bilan qabul qilmaydilar. Ular haqni eshitishdan butunlay yuz o'girgan, qalblari ko'r bo'lgan kimsalardir.

Keyin Alloh taolo Payg'ambariga tasalli berib, ularning hidoyat topishi sizning qo'lingizda emasligini bildiradi: "Ey Payg'ambar! Siz qulog'i kar bo'lgan kishilarga ovozni eshittira olasizmi? Yo'q, albatta! Xuddi shuningdek, siz ham aqlini ishlatmaydigan, haqni anglamaydigan bu kimsalarni hidoyatga keltira olmaysiz. Chunki ular haqni eshitishdan mahrum bo'lganlar, aql-idroklarini ishlatmaydiganlardir. Ularning hidoyati faqat Allohning irodasiga bog'liqdir."

Bu oyatda Alloh taolo Payg'ambarimizga (sollallohu alayhi vasallam) tasalli berib, ularning iymonga kelmasligi uchun u kishini malomat qilmaslikni, balki faqat da'vat qilish vazifasini bajarishini ta'kidlaydi.

Foydalar:

1. Da'vat qiluvchi kishi o'z vazifasini ado etishi kerak, natija esa Allohning qo'lidadir. Insonlarning hidoyati faqat Allohning irodasi bilan bo'ladi.
2. Qalb bilan qabul qilinmagan eshitish hech qanday foyda bermaydi. Haqiqiy eshitish – qalb bilan tasdiqlash va amal qilishdir.
3. Payg'ambarimizga (sollallohu alayhi vasallam) bo'lgan bu tasalli barcha da'vatchilar uchun ibratdir – ular qiyinchiliklarga sabr qilishlari va natijani Allohdan kutishlari kerak.
4. Aql-idrokni ishlatmaslik insonni hidoyatdan mahrum qiladi. Shuning uchun har bir inson o'z aqlini to'g'ri yo'lda ishlatishi va haqni qabul qilishga tayyor bo'lishi lozim.
5. Bu oyat musulmonlarga o'z qarindoshlari va yaqinlari iymonga kelmaganda ham umidsizlikka tushmaslikni, balki Allohga duo qilib, da'vatni davom ettirishni o'rgatadi.