یونس سۈرىسى — ئايەت 42

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• يَسْتَمِعُونَ: ئاڭلايدۇ، قۇلاق سالىدۇ.
• الصُّمَّ: گاسلار، ئاڭلىيالمايدىغانلار. بۇ يەردە قەلبى ئاڭلىمىغان كىشىلەر مەنىسىدە.
• لَا يَعْقِلُونَ: چۈشەنمەيدۇ، ئەقلىنى ئىشلەتمەيدۇ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! كاپىرلارنىڭ ئىچىدە شۇنداق كىشىلەر باركى، ئۇلار سىزنىڭ قىرائىتىڭىزنى ۋە ۋەز-نەسىھىتىڭىزنى قۇلاقلىرى بىلەن ئاڭلايدۇ، ئەمما قەلبلىرى بىلەن قوبۇل قىلمايدۇ ۋە ئىمان كەلتۈرمەيدۇ. ئۇلار ھەقىقەتنى ئاڭلاشقا قارشى تۇرىدۇ، گويا گاسلارغا ئوخشاش، ھەقنى ئاڭلىيالمايدۇ ۋە چۈشەنمەيدۇ.

ئاللاھ تەئالا پەيغەمبىرىگە مۇنداق دەيدۇ: سىز گاسلارنى ئاڭلىتالامسىز؟ ئۇلار ئەقلىنى ئىشلەتمىسە ۋە چۈشەنمىسە، سىز ئۇلارنى ھىدايەتكە كەلتۈرەلەمسىز؟ بۇ سوئالنىڭ مەنىسى ئىنكار، يەنى سىز ئۇلارنى مەجبۇرلاپ ھىدايەتكە كەلتۈرەلمەيسىز. ئۇلارنىڭ ھىدايەت تېپىشى پەقەت ئاللاھنىڭ ئىرادىسى بىلەنلا بولىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھىدايەت پەقەت ئاللاھنىڭ قولىدا. پەيغەمبەرنىڭ ۋەزىپىسى پەقەت يەتكۈزۈش، ھىدايەت بېرىش ئەمەس. شۇڭا بىز دەۋەت قىلغاندا، نەتىجىنى ئاللاھقا تاپشۇرۇشىمىز كېرەك. ئاللاھ تەئالا قەلبلەرنى ئاچىدۇ، بىز پەقەت سەۋەب بولىمىز، خالاس.

بۇ ئايەت يەنە بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ھەقىقەتنى ئاڭلاش ۋە چۈشىنىش ئۈچۈن قەلبنى ئاچىش، ئەقىلنى ئىشلىتىش لازىم. پەقەت قۇلاق بىلەن ئاڭلاش يېتەرلىك ئەمەس، قەلب بىلەن قوبۇل قىلىش كېرەك. ئاللاھ بىزنى ھەقنى ئاڭلايدىغان، چۈشىنىدىغان ۋە ئەمەل قىلىدىغان بەندىلەردىن قىلسۇن.