Йунус сүресі — Аят 42

1. Сөздердің мағынасы:

• ﴿يَسْتَمِعُونَ﴾ — тыңдайды, құлақ салады.
• ﴿الصُّمَّ﴾ — саңыраулар, естімейтіндер.
• ﴿لَا يَعْقِلُونَ﴾ — ақылға салмайды, түсінбейді.

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала бұл аятта Пайғамбарға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) мұсылман болмаған кейбір адамдардың жай-күйін баяндайды. Олар Құран оқылған кезде сырттай ғана тыңдайды, бірақ жүректерімен қабылдамайды, іштей мойындамайды. Олар ақиқатты естіп тұрса да, одан бет бұрып, пайдаланбайды. Сондықтан Алла оларды саңырауларға теңеп, Пайғамбарға: «Сен саңырауларға естірте аласың ба? Олар ақылдарын да іске қоспай тұрса, қалайша естіртесің?» деген мағынада сұрақ қояды. Бұл жердегі сұрақ — мойындату мақсатында емес, теріске шығару, яғни «сен оларды өз күшіңмен иманға келтіре алмайсың» дегенді білдіреді. Өйткені олар сырттай тыңдағанымен, жүрек құлағы саңырау, ақылдары ақиқатты түсінуден қасақана бас тартқан. Пайғамбардың міндеті — жеткізу, ал жүректі иманға бұру — Алланың қалауымен ғана болады. Кімде-кім ақиқатқа шын ниетпен құлақ салса, Алла оны тура жолға салады; ал кім бет бұрып, менсінбесе, оған ешкім де, ешнәрсе де әсер ете алмайды.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Құранды тыңдау — үлкен нығмет. Бірақ одан пайда алу үшін жүрекпен қабылдау, ақылмен ойлану қажет.
• Ақиқатты естіп тұрып, одан бет бұру — жүректің саңырау болуының белгісі. Алла мұндай күйден сақтасын.
• Иманға келу — тек адамның өз күшімен емес, Алланың нұсқауымен болатын нәрсе. Сондықтан әркім Алладан жүрегінің ашылуын сұрауы керек.
• Пайғамбардың (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) міндеті — жеткізу, ал жүректі тура жолға салу — Алланың қолында. Бұл — діндегі ықылас пен тәуекелдің көрінісі.
• Құран — жүрекке ем, ақылға нұр. Оны шын көңілмен тыңдаған адам қанаттанып, тура жолға түседі. Сондықтан Құранды көбірек оқып, мағынасын түсінуге ұмтылайық — бұл — иманды нығайтып, жүректі жұмсартатын ең ұлы амалдардың бірі.