سَبِيلَ الَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ: راه کسانی که (حقیقت وعده و وعید خدا را) نمیدانند.
تفسیر آیه:
خداوند متعال در پاسخ به دعای موسی و هارون علیهما السلام که علیه فرعون و اشراف قومش نفرین کرده بودند، فرمود: «دعای شما دو نفر پذیرفته شد.» نکته لطیف در اینجا این است که دعا در حقیقت از زبان موسی علیه السلام بود و هارون علیه السلام بر آن «آمین» میگفت، اما چون آمین گفتن نیز نوعی دعاست، خداوند دعوت را به هر دو نسبت داد و فرمود: «دعوت شما دو نفر اجابت شد.»
سپس خداوند به آن دو پیامبر بزرگوار فرمود: «پس بر راه راست استقامت کنید و بر رسالت خود ثابت بمانید و به راهی که فرمانتان دادهام ادامه دهید.» یعنی اکنون که دعای شما مستجاب شد، مأموریت شما پایان نیافته است؛ بلکه باید بر دعوت خود به سوی توحید و اطاعت خدا پایداری کنید و از راه کسانی که حقیقت وعده و وعید الهی را نمیدانند و جاهل به عاقبت کارها هستند، پیروی نکنید. این نهی، تأکیدی بر لزوم پایداری و عدم انحراف از مسیر حق است، حتی پس از اجابت دعا.
فواید و درسهای آیه:
اهمیت دعا و استجابت آن: این آیه نشان میدهد که دعای خالصانه بندگان صالح خدا، بهویژه پیامبران، هرگز بینتیجه نمیماند و خداوند شنونده و اجابتکننده دعاست.
استقامت پس از اجابت دعا: مؤمن نباید پس از رسیدن به خواستههایش از عبادت و دعوت به حق غافل شود؛ بلکه استقامت بر دین، وظیفهای همیشگی است، چه در سختی و چه پس از پیروزی.
دوری از نادانان: انسان مؤمن باید همواره از پیروی راه کسانی که نسبت به حقایق دینی و وعدههای الهی آگاهی ندارند، بپرهیزد و تنها از علم و هدایت الهی پیروی کند.
همکاری در دعا و عبادت: آمین گفتن بر دعای دیگران، خود نوعی دعاست و نشاندهنده ارزش همدلی و مشارکت معنوی در امور خیر است.
موسى گفت: اى پروردگار ما، به فرعون و مهتران قومش در اين جهان زينت و اموال دادهاى، اى پروردگار ما، تا ديگران را از طريق تو گمراه كنند. اى پروردگار ما، اموالشان را تباه ساز و دلشان را سخت كن. ايمان نمىآورند تا آنگاه كه عذاب دردآور را بنگرند.
ما بنىاسرائيل را از دريا گذرانيديم. فرعون و لشكريانش به قصد ستم و تعدى به تعقيبشان پرداختند. چون فرعون غرق مىشد گفت: ايمان آوردم كه هيچ خداوندى جز آن كه بنىاسرائيل بدان ايمان آوردهاند نيست، و من از تسليمشدگانم.
سایت سوره قرآن با هدف خدمت به قرآن و سنت پیامبر به عنوان یک حرکت خضوع راه اندازی شده است و از حمایت شما خرسندیم و از تداوم تداوم شما قدردانی می نماییم و از خداوند متعال خواستار قبولی ما هستیم. و کار ما را صرفاً برای وجه شریف او بساز.