Yunus surasi — Oyat 90

Kalimalarning ma'nolari:

• جَاوَزْنَا: Biz o‘tkazdik, kechirdik (dengizni kesib o‘tishga yordam berdik).
• بَغْيًا: Zulm qilish, haddan oshish.
• عَدْوًا: Dushmanlik, tajovuz qilish.
• أَدْرَكَهُ الْغَرَقُ: G‘arq bo‘lish (suvga cho‘kish) unga yetib keldi, ya'ni halokat yaqinlashdi.

Tafsir:

Biz Isroil o‘g‘illonlarini dengizdan o‘tkazdik — ularni xavfsiz tarzda narigi qirg‘oqqa yetkazdik. Ular dengizdan o‘tib bo‘lgach, Fir’avn o‘z qo‘shinlari bilan ularning ortidan ergashdi. Lekin ular buni zulm va dushmanlik bilan qildilar — haqni inkor etib, gunoh va tajovuz yo‘lini tutdilar. Ular ham dengizga kirdilar, ammo Alloh Isroil o‘g‘illonlarini o‘tkazgan yo‘ldan ularni o‘tkazmadi. Dengiz ularni qamrab oldi va Fir’avn g‘arq bo‘lish arafasiga yetganda, najotdan umid uzgan holda: "Men Isroil o‘g‘illonlari ishongan zotdan boshqa iloh yo‘qligiga iymon keltirdim va men musulmonlardanman (Allohga bo‘ysunuvchilardanman)", dedi. U bu so‘zni qabul bo‘lishi uchun uch marta takrorladi, lekin bu iymon unga foyda bermadi, chunki u o‘z umrini zulm va kufr bilan o‘tkazgan edi. Iymon esa o‘lim kelishidan oldin, ixtiyoriy ravishda qabul qilinadigan vaqtdagina foyda beradi. Alloh taolo uning bu iymonini qabul qilmadi, chunki u azobni ko‘rgandan keyingina iymon keltirdi.

Foydalar:

1. Allohning qudrati va g‘alabasi har doim haq tarafdorlari bilan bo‘ladi. Isroil o‘g‘illonlari zaif bo‘lsalar ham, Alloh ularni dengizdan o‘tkazib, dushmanlarini halokatga uchratdi. Bu mo‘minlarga sabr qilish va Allohga tavakkal qilish kerakligini o‘rgatadi.
2. Iymon va tavba qabul bo‘lishining sharti — azob kelishidan oldin, ixtiyoriy ravishda qilishdir. Azob kelganda qilingan iymon hech qanday foyda bermaydi. Shuning uchun inson o‘lim kelishidan oldin Allohga yuzlanishi va gunohlaridan tavba qilishi kerak.
3. Zulm va haddan oshish — halokatga olib boradigan yo‘ldir. Fir’avnning barcha kuchi va saltanati unga foyda bermadi, chunki u Allohga qarshi kurashdi. Bu har bir inson uchun ibratdir: kuch va boylik emas, balki Allohga itoat qilish najot keltiradi.
4. Alloh bandalarining tavbasini qabul qilishda keng rahmdildir, lekin bu rahmatning eshigi o‘lim va azob kelishidan oldin yopiladi. Shuning uchun har bir inson imkoniyat bor ekan, Allohga qaytishi va Uning rahmatidan umid qilishi lozim.