Аль-Адият сүрөсү — Аят 6

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• كَنُودٌ (кануд): Бул сөз араб тилинде "жахуд" (танып-билбөө), "рахматты четке кагуу", "жакшылыкты унутуу" деген маанилерди билдирет. Кыргыз тилинде "жахуд", "рахматсыз", "жакшылыкты таныбаган" деп которууга болот. Аяттын контекстинде адамдын Раббисине болгон рахматсыздыгы, Анын берген жакшылыктарын таныбастыгы айтылат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала адам баласынын табиятындагы бир кемчиликти ачык айтып берүүдө: чындыгында адам өзүнүн Раббисине — б.а. аны жараткан, багып-өстүргөн, сансыз жакшылыктарды берген Аллахка — катуу рахматсыз, жакшылыкты таныбаган жан. Ал өзүнө берилген ныкматтарды унутуп, аларды Аллахтан келгенин моюнга албай, тескерисинче, жакшылыктарды четке кагып, жахуддук кылат. Кээ бир адамдар Аллахтын буйруктарын аткарбай, тыйгандарынан кайтпай, Ага каршы күнөө кылуу менен рахматсыздыгын дагы да ачык көрсөтөт. Адам баласынын бул рахматсыздыгы анын табиятындагы ач көздүк, дүйнөгө берилүү, өзүмчүлдүк сыяктуу начар сапаттардан келип чыгат. Аллах Таала адамга эмнелерди бергенин эске салып, аларды санап бүтүү мүмкүн эмес — ден соолук, акыл, ырыс-кешик, ыйман, жаратылыш, тууган-урук, жана башка сансыз ныкматтар. Бирок адам ушул ныкматтардын баарын унутуп, Раббисине рахмат айтпай, Ага баш ийбей, кээде Аны танып да койбойт. Бул аят адамды ой жүгүртүүгө, өзүнүн Раббисине болгон мамилесин текшерүүгө чакырат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Бул аят бизди өзүбүздүн жүрүм-турумубузду ойлонууга чакырат: биз Аллахтын берген ныкматтарын танып, Ага шүгүр кылып жатабызбы же жокпу?
• Аллахка шүгүр кылуу — ыймандын белгиси жана жакшы адеп-ахлактын негизи. Шүгүр кылган адам Аллахтын ыраазылыгына жетет.
• Рахматсыздык (жахуддук) адамды Аллахтан алыстатат жана көптөгөн жакшылыктардан кур калтырат.
• Аллах Таала адамга берген ныкматтарын эсептеп бүтүү мүмкүн эмес. Ошондуктан ар дайым "Альхамдулиллах" деп, Раббибизге мактоо айтып, шүгүр кылуубуз керек.
• Бул аят аркылуу Аллах бизге Өзүнүн ырайымдуулугун жана кечиримдүүлүгүн эскертет: эгер биз күнөө кылып, рахматсыздык кылсак да, тообо кылып, Ага кайтсак, Ал бизди кечирет.
• Ыймандуу адам өзүнүн жүрөгүндөгү рахматсыздыкты жоюу үчүн аракет кылышы керек: күнүмдүк жашоосунда Аллахтын ныкматтарын эстеп, Ага шүгүр кылуу, жакшылыктарды башкаларга да жеткирүү, жана Аллахтын буйруктарын аткаруу менен Ага жакындоо.
• Бул аят бизди Исламга жана Куранга болгон сүйүүбүздү арттырат, анткени Аллах биздин кемчиликтерибизди ачык айтып, ошол эле учурда бизди түзөлүүгө чакырат.