سوره عاديات — آیه 6

معانی کلمات:

• کَنُود: بسیار ناسپاس و کفرانکنندهی نعمت؛ کسی که نعمتهای خدا را انکار میکند و بهجای شکر، ناسپاسی میکند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، حقیقتِ حالِ انسان را بیان میکند و میفرماید که انسان در برابر پروردگارش بسیار ناسپاس و کفرانکنندهی نعمت است. او نعمتهای بیشمار خداوند را فراموش میکند و بهجای آنکه شکرگزار باشد، در برابر الطاف الهی سرکشی و ناسپاسی میکند. این ناسپاسی در رفتار او نمایان است؛ زیرا انسان وقتی خیری به او میرسد یا نعمتی دریافت میکند، آن را نادیده میگیرد و از بذل و بخشش در راه خدا دریغ میورزد. او مال و دارایی خود را چنان دوست دارد که از انفاق و کمک به دیگران خودداری میکند و در برابر فرمانهای پروردگارش بخل میورزد. این آیه، ضعف و نقصان انسان را در برابر نعمتهای بیکران الهی آشکار میسازد و او را به تأمل در رفتار خود دعوت میکند.

فواید و پیامهای آیه:

• انسان باید همواره شکرگزار نعمتهای الهی باشد و ناسپاسی را از خود دور کند، زیرا ناسپاسی سبب زوال نعمت و دوری از رحمت خداوند میشود.
• محبت به مال و ثروت، اگر از حد اعتدال بگذرد، انسان را به بخل و خودداری از انفاق میکشاند و او را از اجر و پاداش الهی محروم میسازد.
• شناخت ضعفهای نفسانی، نخستین گام برای اصلاح خود و تقرب به خداوند است؛ وقتی انسان بداند که ذاتاً ناسپاس است، باید با توکل بر خدا و تلاش در راه اطاعت، این خصلت را در خود مهار کند.
• این آیه، مؤمنان را به سخاوت و انفاق در راه خدا ترغیب میکند و یادآور میشود که مال و دارایی، امانتی از سوی خداوند است و باید در راه رضای او مصرف شود.