سوره ہود — آيت 119

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• إِلَّا مَن رَّحِمَ رَبُّكَ: پر جن تي تنهنجي رب رحم ڪيو.
• وَلِذَٰلِكَ خَلَقَهُمْ: ۽ انهيءَ لاءِ هنن کي پيدا ڪيائين.
• تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ: تنهنجي رب جو حڪم پورو ٿيو.
• لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ: آءٌ ضرور ڀريندس دوزخ کي.
• مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ: جنّن ۽ ماڻهن سڀني مان.

2) تفسير:

هن آيت ۾ الله تعاليٰ ٻڌائي ٿو ته ماڻهو ۽ جنّ مختلف راءِ ۽ مختلف رستن تي هلڻ وارا آهن، پر اهي ماڻهو جيڪي الله جي رحمت ۾ اچي ويا، اهي ئي آهن جيڪي سچي توحيد تي قائم رهيا ۽ ان ۾ ڪو اختلاف نه ڪيائون. الله تعاليٰ پنهنجي حڪمت سان انسانن ۽ جنّن کي پيدا ڪيو ته ڪو نيڪ ۽ سعادت وارو ٿئي ۽ ڪو بدبخت ۽ شقي ٿئي، ۽ هر هڪ کي اهو ئي رستو آسان ڪيو ويو آهي جنهن لاءِ هن کي پيدا ڪيو ويو. پوءِ الله جو اهو فيصلو ۽ وعدو پورو ٿيو ته دوزخ کي جنّن ۽ انسانن سڀني مان انهن ماڻهن سان ڀريو ويندو جيڪي شيطان جي پيروي ڪري انڪار ۽ گمراهيءَ تي هليا ۽ ايمان نه آڻيائون. اهڙي طرح الله جي رحمت انهن ماڻهن لاءِ آهي جيڪي هدايت اختيار ڪن ۽ پنهنجي رب جي رستي تي هلن.

3) فائدا:

• الله جي رحمت ئي آهي جيڪا انسان کي هدايت ۽ سچي رستي تي قائم رکي ٿي، تنهنڪري هر وقت الله کان رحمت ۽ هدايت گهرڻ گهرجي.
• الله تعاليٰ انسانن کي اختيار ڏنو آهي ته هو نيڪي يا بديءَ جو رستو چونڊين، ۽ هر هڪ کي ان جو نتيجو ملندو.
• قرآن ۾ الله جي وعدي ۽ حڪم تي ايمان آڻڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته الله جو فيصلو سچو ۽ پورو ٿيڻ وارو آهي.
• اهي ماڻهو جيڪي الله جي رحمت ۾ اچي وڃن ٿا، اهي ئي ڪامياب ٿين ٿا ۽ انهن لاءِ آخرت ۾ سعادت ۽ جنت آهي.
• اسلام ۾ اميد ۽ خوف ٻئي گڏ آهن: الله جي رحمت تي اميد رکڻ گهرجي ۽ گناهن کان بچڻ گهرجي ته متان دوزخ جو حصو نه بڻجون.
• قرآن مجيد انسان کي سوچڻ، سمجهڻ ۽ صحيح رستو اختيار ڪرڻ جي ترغيب ڏئي ٿو، ۽ اهو ئي ڪتاب آهي جيڪو دنيا ۽ آخرت جي ڪاميابيءَ جو رستو ڏيکاري ٿو.