Sure Yûsuf — Ayet 80

Kelime Anlamları:

• İstey'esû: Ümitlerini kestiler, yıldılar.
• Halesû neciyyen: İnsanlardan ayrılıp baş başa gizlice fısıldaşarak istişare ettiler.
• Kebîruhum: Büyükleri (yaşça en büyük olan kardeşleri).
• Mevsikan: Sağlam, bağlayıcı bir söz, ağır bir ahit.
• Ferrattüm: Kusur ettiniz, ihmalde bulundunuz, gerekeni yapmadınız.
• Ebrah: Ayrılmam, terk etmem.
• Yahkumellahu lî: Allah benim için hükmeder (ya zafer verir ya da bir çıkış yolu gösterir).

Tefsir:

Hz. Yusuf'un kardeşleri, Bünyamin'i geri almak için her yolu denediler; ancak Hz. Yusuf'un kararlı tutumu karşısında bütün ümitleri tükendi. Artık ondan bir sonuç alamayacaklarını anlayınca, orada bulunan diğer insanlardan ayrılıp bir kenara çekildiler ve kendi aralarında gizlice fısıldaşarak bu zor durumdan nasıl çıkacaklarını istişare etmeye başladılar. Bu, onların ne kadar çaresiz ve sıkıntı içinde olduklarını gösteren dokunaklı bir sahnedir.

Tam bu sırada, yaşça en büyükleri olan kardeşleri onlara şöyle seslendi: "Siz hiç düşünmüyor musunuz? Babamız, sizden Allah adına ağır bir söz ve sağlam bir ahit almıştı. Ona, Bünyamin'i geri getireceğinize dair söz vermiştiniz. Daha önce de Yusuf konusunda aynı şekilde ahdinizi bozmuş, babamıza karşı büyük bir kusur işlemiştiniz. Şimdi yine aynı hatayı mı yapacağız? Hayır! Ben, babam bana izin verinceye veya Allah benim için bir hüküm verinceye kadar bu Mısır topraklarından asla ayrılmayacağım. Ya kardeşimi geri alacağım ya da burada bekleyeceğim. Çünkü Allah, hükmedenlerin en hayırlısıdır; O'nun vereceği hüküm her zaman adalet ve hikmet doludur."

Bu sözler, kardeşlerin iç dünyasındaki derin pişmanlığı ve sorumluluk bilincini yansıtır. Büyük kardeş, geçmişteki hatalarından ders çıkarmış, artık babasına karşı verdiği sözü tutmanın ve emanete sahip çıkmanın vaktinin geldiğini anlamıştır. Burada bizlere çok önemli bir ders vardır: İnsan, geçmişte hata yapmış olabilir; fakat asıl mesele, bu hatalardan dönüp doğru olanı yapmaya azmetmektir. Verilen sözler, özellikle de Allah adına verilen sözler, büyük bir ciddiyet taşır ve bu sözlere sadık kalmak müminin şiarıdır.

Ayrıca bu ayet, zorluklar karşısında tevekkülün ve sabrın önemini de öğretir. Büyük kardeş, çaresizlik içinde kıvranmak yerine, Allah'a güvenerek beklemeyi ve O'nun hükmüne razı olmayı seçmiştir. "O, hükmedenlerin en hayırlısıdır" ifadesi, her işimizde Allah'a yönelmemiz ve O'nun adaletinden asla şüphe etmememiz gerektiğini hatırlatır. Ne kadar zor görünürse görünsün, Allah'ın takdiri her zaman kulun hayrınadır. Bu bilinçle hareket eden bir mümin, asla ümitsizliğe kapılmaz; çünkü bilir ki her zorluktan sonra bir kolaylık vardır ve Allah, sabredenlerle beraberdir.