Ibrohim surasi — Oyat 44

Kalimalarning ma'nolari:

• أَنذِرْ: ogohlantir, qo‘rqit.
• الْعَذَابُ: azob, jazo.
• أَخِّرْنَا: bizga muhlat ber, kechiktir.
• أَجَلٍ قَرِيبٍ: yaqin muddat, ozgina vaqt.
• نُّجِبْ: javob beramiz, itoat qilamiz.
• أَقْسَمْتُم: qasam ichdingiz, ont ichdingiz.
• زَوَالٍ: yo‘qolish, o‘tkinchilik, dunyodan ketish.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom, siz odamlarni o‘sha kun — azob keladigan kun (Qiyomat kuni) bilan ogohlantiring. O‘shanda zulm qilganlar — o‘zlariga kufr va shirk bilan zulm qilganlar: «Ey Robbimiz! Bizga yaqin muddatgacha muhlat ber, bizni dunyoga qaytar, Sening da’vatingga (tavhidga) javob beramiz va payg‘ambarlarga ergashamiz», deydilar. Ularga tanbeh va malomat bilan aytiladi: «Sizlar avval dunyoda (o‘limdan keyin qayta tirilishni inkor etib) hech qachon dunyodan ketishingiz (o‘lmaydiganligingiz) haqida qasam ichmaganmididingiz?» Ya’ni, ular dunyoda abadiy qolishlariga ishonib, oxiratni inkor etishgan edi. Endi esa, azobni ko‘rgach, yana dunyoga qaytishni va imon keltirishni so‘raydilar, lekin bu so‘rovlari ularga foyda bermaydi, chunki muhlat tugagan va tavba qilish vaqti o‘tib ketgan.

Foydalar:

• Ushbu oyat insonni g‘aflatdan uyg‘otadi va oxiratni eslatib, dunyo hayotining o‘tkinchi ekanini, asl yurt oxirat ekanini uqtiradi.
• Kufr va shirk — eng katta zulm ekani, inson o‘ziga shu orqali zulm qilishi bayon qilingan.
• Qiyomat kuni kechiktirish va tavba qilish uchun so‘rashning foydasizligi, imkoniyat bor paytda, dunyoda iken tavba qilishning muhimligi o‘rgatiladi.
• Inson o‘limdan keyin qayta tirilishiga ishonishi va shunga tayyor bo‘lishi lozimligi ta’kidlanadi. Bu esa mo‘minni solih amallarga undaydi va gunohlardan saqlaydi.