Hijr surasi — Oyat 13

Kalimalarning ma'nolari:

• خَلَتْ: o'tdi, o'tib ketdi.
• سُنَّةُ الْأَوَّلِينَ: avvalgi ummatlarga oid Allohning odati — ya'ni, Payg'ambarlarni yolg'onchiga chiqarganlarni halok qilish.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning qavmi — Quraysh mushriklari haqida xabar bermoqda. Ular o'zlariga nozil qilingan Qur'onga va Muhammad sollallohu alayhi vasallamning da'vatiga ishonmaydilar. Buning sababi shundaki, Alloh taolo ularning qalblariga kufrni muhrlab qo'ygan, xuddi avvalgi ummatlarning qalblariga muhrlaganidek. Chunki ular ham o'z Payg'ambarlarini masxara qilgan va ularni yolg'onchiga chiqargan edilar.

Alloh taoloning avvalgi ummatlar haqidagi odati — sunnati shunday bo'lganki, Payg'ambarlarini inkor etgan har bir qavm halok qilingan. Endi bu mushriklar ham o'sha avvalgi kofirlarning yo'lidan bormoqdalar. Ular ham Qur'onga ishonmaydilar, lekin Allohning odatiga ko'ra, ularning ham oxiri halokatdir. Bu oyat Makka mushriklariga ogohlantirish va ularning kufrda davom etishlari ularni halokatga yetaklashini bildiradi.

Foydalar:

1. Alloh taoloning sunnati o'zgarmasdir — Payg'ambarlarni yolg'onchiga chiqargan har bir qavm halok bo'lgan va bo'ladi. Bu tarixiy haqiqat insonlarni o'ylashga va ogohlantirishga chorlaydi.
2. Qur'onga ishonmaslik — insonning o'ziga zulm qilishidir, chunki u orqali najot va hidoyat keladi.
3. Bu oyat musulmonlarga sabr va bardosh berishni o'rgatadi — haq da'vatiga qarshi chiqqanlar qanchalik ko'p bo'lmasin, Allohning yordami va g'alabasi haq egalariga nasib bo'ladi.
4. Inson uchun eng katta boylik — iymondir. Iymonsiz yashab, oxiratda halokatga uchramaslik uchun har bir inson Qur'on va Payg'ambar da'vatiga quloq solmog'i lozim.