سوره حجر — آيت 16

1) لفظن جي معنيٰ:

• بُرُوجًا: برج، يعني وڏا ۽ بلند محل يا منزلون، جن ۾ سج، چنڊ ۽ سيار ستارا گردش ڪن ٿا.
• زَيَّنَّاهَا: اسان ان کي سينگاريو ۽ آراستو ڪيو.
• لِلنَّاظِرِينَ: ڏسندڙن لاءِ، يعني انهن لاءِ جيڪي اک کڻي آسمان ڏانهن ڏسن ٿا.

2) آيت جي تفسير:

الله تعاليٰ پنهنجي قدرت جي نشانين ۾ بيان فرمائي ٿو ته اسان آسمان ۾ وڏا ۽ بلند برج (منزلون) بڻايا آهن، جيڪي سج، چنڊ ۽ ٻين سيار ستارن جا گهر آهن ۽ جن ۾ اهي پنهنجي مقرر نظام مطابق گردش ڪن ٿا. انسان انهن جي ذريعي رستا ڳولي ٿو، موسمن ۽ وقتن جو اندازو لڳائي ٿو، ۽ رات جي اونداهي ۾ سفر ڪندي انهن ستارن سان رهنمائي حاصل ڪري ٿو. پوءِ اسان ان آسمان کي ستارن سان سينگاريو ۽ خوبصورت بڻايو، ته جيئن هر ڏسندڙ ان کي ڏسي ۽ ان جي بناوٽ ۽ حسن تي غور ڪري، ته ان مان پنهنجي خالق جي عظيم قدرت ۽ حڪمت تي دليل حاصل ڪري.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• آسمان ۽ ان ۾ موجود ستارا الله جي قدرت جو وڏو ثبوت آهن، جيڪي انسان کي سوچڻ ۽ غور ڪرڻ جي دعوت ڏين ٿا.
• الله تعاليٰ پنهنجي مخلوق کي نه رڳو ڪارآمد بڻايو آهي، پر ان کي حسن ۽ سونهن سان به سينگاريو آهي، جيڪو سندس رحمت ۽ ڪمال جو اظهار آهي.
• انسان کي گهرجي ته رات جي آسمان ڏانهن ڏسي، ان جي خوبصورتي ۽ نظام تي غور ڪري، ۽ ان مان الله جي وحدانيت ۽ قدرت تي ايمان مضبوط ڪري.
• اهي نشانيون اسان کي ياد ڏيارين ٿيون ته هن ڪائنات جو هڪ حڪيم ۽ قادر خالق موجود آهي، جنهن جو ڪو شريڪ ناهي.
• اسلام ۽ قرآن انسان کي علم، مشاهدو ۽ فڪر جي طرف رهنمائي ڪن ٿا، جيڪو دين جي سونهن ۽ ان جي سچائي جو وڏو ثبوت آهي.