حجر سۈرىسى — ئايەت 23

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە ئېھتىياجلىق سۆزلەر:

— «نُحْيِي»: تىرىلدۈرىمىز، يوقتىن بار قىلىمىز ۋە ئۆلگەندىن كېيىن قايتا تىرىلدۈرىمىز.

— «نُمِيتُ»: ئۆلتۈرىمىز، ھاياتلىق مۇددىتى توشقاندا جاننى ئالىمىز.

— «الْوَارِثُونَ»: مىراسخورلار، يەنى ھەممە مەخلۇقات يوق بولغاندىن كېيىن باقى قالغۇچى ۋە ھەممە نەرسىنىڭ ھەقىقىي ئىگىسى.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ ئۇلۇغ قۇدرىتىنى ۋە بىرلىكىنى بىلدۈرۈپ مۇنداق دەيدۇ: بىز ھەقىقەتەن تىرىلدۈرىمىز ۋە ئۆلتۈرىمىز. يەنى ئاللاھ يوقتىن بار قىلىش ئارقىلىق ئەسلىدە يوق بولغان نەرسىلەرگە ھايات بېرىدۇ، شۇنداقلا ئۆلگەنلەرنى قىيامەت كۈنى قايتا تىرىلدۈرىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، ھاياتلىق مۇددىتى توشقان ھەر بىر جاننىڭ جېنىنى ئالىدۇ، ھېچكىم ئۆزىنىڭ ئۆلۈمىنى توسالمايدۇ ۋە ئۆز ئۆمرىنى بىر سېكۇنتقىمۇ ئۇزارتالمايدۇ. ئاخىرىدا پۈتۈن مەخلۇقات يوق بولغاندىن كېيىن، پەقەت ئاللاھلا باقى قالىدۇ؛ زېمىن ۋە ئۇنىڭ ئۈستىدىكى ھەممە نەرسىنىڭ ھەقىقىي ئىگىسى ۋە مىراسخورى ئاللاھ بولىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ھايات ۋە ئۆلۈم پەقەت ئاللاھنىڭ قولىدا. ئۇ ھەر بىر جانغا ھايات بېغىشلىغان ۋە ئۇنىڭ ئۆمرىنى بەلگىلىگەن. شۇڭا بىز ھەر ۋاقىت ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنى ئېسىمىزدە تۇتۇپ، ئۇنىڭ بىرلىكىگە ئىمان كەلتۈرۈشىمىز، بۇ ئۆتكۈنچى دۇنياغا ئالدىنىپ قالماسلىقىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزنى يوقتىن بار قىلغان، بىزگە ھايات ئاتا قىلغان ۋە ھەر بىرىمىزگە ئۆز ئۆمرىنى بەلگىلىگەن. ئاخىرىدا ھەممىمىز ئۇنىڭ دەرگاھىغا قايتىمىز ۋە ئۇنىڭ ھۇزۇرىدا ھېساب بېرىمىز.

ئەي ئىنسان! سەن ئۆزۈڭنىڭ ئاجىزلىقىڭنى ۋە ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنى ئويلىسەڭ، قەلبىڭ يۇمشايدۇ ۋە ئاللاھقا بولغان ئىمانىڭ كۈچىيىدۇ. ھاياتلىق بىر سىناق، ئۆلۈم بولسا ھەقىقەت. كېلىڭلار، بۇ ئۆتكۈنچى دۇنيانىڭ ۋاقىتلىق لەززەتلىرىگە ئالدانماي، ئاللاھنىڭ بىرلىكىگە ئىمان كەلتۈرۈپ، ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇپ، ئاخىرەت ئۈچۈن ياخشى ئەمەللەر قىلايلى. ئاللاھ بىزنى ھەقىقىي ئىمان ۋە ياخشى ئەمەللەر بىلەن تىرىلدۈرسۇن ۋە ئۆلگەندىن كېيىن جەننەت بىلەن مۇكاپاتلىسۇن.