سوره حجر — آیه 25

معانی کلمات:

• یَحْشُرُهُمْ: آنان را جمع میکند و گرد میآورد (روز قیامت).
• حَکیم: دارای حکمت کامل در آفرینش و تدبیر امور.
• علیم: دانای مطلق که هیچ چیز بر او پوشیده نیست.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! پروردگار تو خودش به تنهایی همهی آنان را (چه مؤمن و چه کافر، چه نیکوکار و چه بدکار) در روز قیامت جمع خواهد کرد و به صحرای محشر خواهد آورد تا به حساب همگان رسیدگی کند و هر کس را به سزای کردارش برساند؛ نیکوکار را به پاداش نیکیاش و بدکار را به کیفر بدیاش. هیچ کس از این جمع شدن و حسابرسی نجات نخواهد یافت، زیرا او حکیمی است که در همهی کارهایش حکمت نهفته است و هیچ کاری را بدون هدف و مصلحت انجام نمیدهد، و علیمی است که از تمام اعمال، نیتها و اسرار بندگان آگاه است و هیچ چیز - حتی ذرهای - از علم او پنهان نیست.

فواید و درسهای آیه:

1. باور به معاد و روز حساب: این آیه یادآور آن است که زندگی این دنیا پایان کار نیست؛ بلکه روزی فرا میرسد که همهی انسانها در پیشگاه خداوند حاضر میشوند و به کردارشان رسیدگی میگردد. این باور، انسان را به انجام کارهای نیک و دوری از گناه ترغیب میکند.
2. عدالت مطلق الهی: خداوند حکیم و دانا هرگز ستم نمیکند و حق هیچ کس را ضایع نمیگذارد. این اطمینان، دل مؤمن را آرام میکند که حتی کوچکترین کار نیک او بینتیجه نمیماند.
3. علم فراگیر خداوند: اینکه خداوند به همه چیز داناست، به انسان انگیزه میدهد که در خلوت و جلوت، مراقب رفتار خود باشد و بداند که هیچ عملی از دید خداوند پنهان نیست.
4. امید و بیم: این آیه هم مژده به نیکوکاران است که پاداششان محفوظ است و هم هشدار به بدکاران که از کیفر الهی گریزی ندارند؛ بنابراین انسان همواره میان امید و بیم زندگی میکند و در مسیر بندگی استقامت میورزد.