Hijr surasi — Oyat 3

Kalimalarning ma’nolari:

• “Zarhum” – ularni tark et, qo‘yib qo‘y.
• “Yatamatta’u” – dunyo lazzatlaridan foydalansinlar.
• “Yulhihimul-amal” – uzoq orzu-umidlar ularni (haqdan) chalg‘itsin.
• “Fasavfa ya’lamun” – yaqinda (o‘z qilmishlarining oqibatini) bilib oladilar.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom, siz bu inkor qiluvchi kofirlarni o‘z holiga tashlab qo‘ying. Ular mol-dunyo yeyish, lazzatlanish va shahvoniy zavqlardan bahramand bo‘lish bilan mashg‘ul bo‘lsinlar. Uzoq umid va orzu-umidlar ularni Allohning buyrug‘iga itoat qilishdan, oxiratga ishonishdan va yaxshi amallar qilishdan chalg‘itsin. Ular go‘yo chorva kabi faqat yeyish va zavqlanish uchun yashaydilar. Ammo ularning bu holati abadiy emas – qachonki Qiyomat kuni Allohning huzuriga qaytib, qilgan gunohlari va kufrlarining jazosini ko‘rganlarida, o‘zlarining qanday katta ziyonda ekanliklarini albatta bilib oladilar. O‘shanda pushaymonlik qilishlari ularga hech qanday foyda bermaydi.

Foydalar:

• Bu oyat mo‘minlarga kofirlarning dunyoviy lazzatlariga havas qilmaslik kerakligini o‘rgatadi. Chunki ularning bu lazzatlari vaqtinchalik bo‘lib, oxirida halokat va azob bilan tugaydi.
• Inson uzoq orzu-umidlarga berilib, o‘limni va oxiratni unutmasligi kerak. Chunki orzu-umidlar insonni to‘g‘ri yo‘ldan chalg‘itadigan eng katta tuzoqlardan biridir.
• Bu oyatda kofirlarga nisbatan tahdid va ogohlantirish bor – ularning qilmishlari bejiz ketmaydi, albatta hisob-kitob qilinadi. Bu esa mo‘minlarga sabr qilish va Allohning va’dasiga ishonish uchun kuch bag‘ishlaydi.
• Islomda dunyo lazzatlari maqsad emas, balki vositadir. Haqiqiy baxt-saodat oxiratda bo‘lib, unga erishish uchun bu dunyoda to‘g‘ri amal qilish kerak.