Hijr surasi — Oyat 30

Kalimalarning ma'nolari:

• Fasajada – bas, sajda qildi.
• Ajmai'un – butunlay, hech birini istisno qilmasdan.

Tafsir:

Alloh taolo Odam alayhissalomni yaratib, unga ruhidan puflagach, farishtalarga Odamga sajda qilishni buyurdi. Ushbu oyatda xabar berilishicha, farishtalar bu buyruqni to'liq bajarib, barchalari – istisnosiz, birontasi qolmay – sajda qildilar. Bu yerda "kulluhum" va "ajmai'un" degan ikki ta'kid birga kelib, ularning barchasi sajda qilganiga alohida urg'u berilgan. Hech bir farishta bu buyruqdan bosh tortmadi yoki kechiktirmadi. Ammo Iblis – u ham farishtalar qatorida bo'lsa-da – sajda qilishdan bosh tortdi va bu buyruqqa itoatsizlik qildi. Uning bu qilmishi keyingi oyatlarda bayon qilinadi.

Foydalar:

• Allohning amriga itoat qilish – bandaning asosiy fazilati bo'lib, farishtalar bu borada eng go'zal namuna bo'ldilar. Ular hech qanday shubha va ikkilanmasdan, so'zsiz itoat etdilar.
• Alloh taolo Odam alayhissalomni ulug'lab, unga farishtalarni sajda qildirish orqali insonning qadr-qimmatini va uning Alloh nazdida yuksak martabasini ko'rsatdi. Bu esa insonga o'z qadrini bilish va Allohga shukr qilishni o'rgatadi.
• Iblisning sajda qilmasligi – kibr va takabburlikning insonni halokatga yetaklovchi eng xavfli illat ekanini ko'rsatadi. Musulmon kishi kibrdan saqlanib, har doim kamtarin bo'lishi kerak.
• Allohning amriga bo'ysunish – ezgulik va najot yo'li ekani, itoatsizlik esa la'nat va quvg'inga sabab bo'lishi bu oyatdan olinadigan muhim saboqdir.