Hijr surasi — Oyat 33

Kalimalarning ma'nolari:

• Salsol – quruq, chaqildoq loy.
• Hama'in – qora, o'zgargan loy.
• Masnun – o'zgarib, hidlanib qolgan.

Tafsir:

Iblis o'z kibr-u havosi bilan Alloh taologa javob berib: "Men Sendan boshqa hech kimga sajda qilmayman. Ayniqsa, quruq chaqildoq loydan, o'zgarib hidlanib qolgan qora loydan yaratgan insonga sajda qilish menga munosib emas", dedi. U o'zini Odam alayhissalomdan ustun deb hisobladi va Allohning buyrug'iga bo'ysunishdan bosh tortdi. Uning bu so'zi kibr, hasad va itoatsizlikning ochiq ifodasi edi. Iblis o'zining yaratilishini (olovdan) Odamning yaratilishidan (loydan) afzal deb bildi va shu sababli sajdadan bosh tortdi.

Foydalar:

• Bu oyatda kibrning eng yomon oqibatlarga olib borishi ko'rsatilgan. Iblisning kibr-u takabburligi uni Allohning rahmatidan mahrum qildi va la'natlangan shaytonga aylantirdi.
• Inson o'zini boshqalardan ustun qo'ymasligi, Allohning buyrug'iga so'zsiz bo'ysunishi kerak. Har qanday gunohning asl ildizi – kibr va o'zini boshqalardan yuqori tutishdir.
• Alloh taolo insonni sharafli qilib yaratgan va unga sajda qilishni buyurgan. Bu insonning qadr-qimmatini ko'rsatadi. Musulmon sifatida biz ham insonlarning qadrini bilishimiz, ularga hurmat bilan munosabatda bo'lishimiz lozim.
• Iblisning bu xatti-harakati bizga o'rnak bo'lsin: hech qachon Allohning amriga qarshi chiqmaslik, har qanday holatda ham Unga itoat qilish.