Hijr surasi — Oyat 34

Kalimalarning ma'nolari:

• Fаxruj: Bas, chiqib ket.
• Minha: Undan (jannatdan).
• Rojim: (Allohning rahmatidan) quvilgan, haydalgan, la'natlangan.

Tafsir:

Alloh taolo Iblisga, o'zining kibr-u havosı tufayli Odam alayhissalomga sajda qilishdan bosh tortganidan so'ng, shunday dedi: "Bas, sen jannatdan chiqib ket! Chunki sen (Mening rahmatimdan) quvilgan, haydalgan va la'natlanganlardansan. Sendan hech qanday yaxshilik kutilmaydi, aksincha, sen har qanday ezgulikdan mahrum etilgansan. Sen endi Mening rahmatimdan uzoqdasan va to oxirat kuni, ya'ni barcha bandalar qayta tiriltirilib hisob-kitob qilinadigan kungacha la'nat va o'zinga xo'rlikda qolasan."

Bu hukm Iblisning gunohi va kibrining natijasi edi. U Allohning amriga bo'ysunmadi, Odamga sajda qilishdan bosh tortdi va shu bilan o'zini abadiy la'natga va rahmatdan mahrum bo'lishga duchor qildi. Bu voqea orqali Alloh taolo bandalariga kibr, hasad va itoatsizlikning oqibatini ko'rsatdi.

Foydalar:

1. Kibr va takabburlik insonni halokatga olib boradi. Iblisning aynan kibr tufayli la'natlanishi har bir musulmon uchun ogohlantirishdir: kibrli bo'lish Allohning rahmatidan uzoqlashtiradi.
2. Allohning amriga bo'ysunish — najot yo'lidir. Iblis bitta amrni bajarmasdan halok bo'ldi, demak, mo'min kishi Allohning har bir buyrug'ini chin dildan bajarishga intilishi lozim.
3. Allohning jazosi adolatlidir. Iblis o'z qilmishi evaziga munosib jazo oldi. Bu bizga har bir ishning natijasi borligini va Alloh hech kimga zulm qilmasligini eslatadi.
4. Shaytonning dushmanligi haqiqatdir. U jannatdan quvilgach, odamzodni yo'ldan ozdirishga qasam ichdi. Shuning uchun mo'min har doim hushyor bo'lishi va shaytonning vasvasalaridan Allohga panoh so'rashi kerak.
5. Allohning rahmati kengdir, lekin Uning la'nati ham haqiqatdir. Bu bizni gunohlardan saqlanishga va tavba qilishga undaydi, chunki Allohning jazosidan qo'rqish — taqvoning asosidir.