Sure Hicr — Ayet 33

Kelime Anlamları:

• Salâl: Kuru, ses çıkaran çamur; pişmiş gibi katılaşmış balçık.
• Hame'in: Siyah, kokusu değişmiş çamur.
• Mesnûn: Şekil verilmiş, biçimlendirilmiş; aynı zamanda zamanla değişime uğramış, kokusu bozulmuş.

Tefsir:

İblis, Allah'ın emrine karşı gelerek kibri ve kıskançlığı yüzünden secde etmekten kaçındı. Rabbimiz ona neden secde etmediğini sorduğunda, o da büyüklenerek şöyle dedi: "Ben, kuru bir çamurdan, şekil verilmiş siyah ve kokusu değişmiş balçıktan yarattığın bir beşere secde edecek değilim." Bu sözüyle aslında kendisinin Adem'den üstün olduğunu ima ediyordu. Çünkü o ateşten yaratılmıştı, Adem ise topraktan. Ateşin topraktan daha üstün olduğunu sanıyordu. Bu, onun derin cehaletini ve kibrini gösteriyordu. O, Allah'ın hikmetini kavrayamadı; yaratılışta üstünlüğün maddede değil, Allah'ın takdirinde ve emrine itaatte olduğunu anlayamadı.

Ders ve İbret:

Bu ayet, kibrin ve kıskançlığın insanı nasıl helake sürüklediğinin en açık örneğidir. İblis, binlerce yıl ibadet etmiş olsa da, bir anlık kibri onu Allah'ın rahmetinden kovdu. Ey Müslüman! Sakın kibrin pençesine düşme. İlim, makam, mal veya soy gibi şeylerle böbürlenme. Unutma ki Allah katında en değerli olanınız, takvaca en üstün olanınızdır. İblis'in düştüğü hataya düşmemek için, Allah'ın emrine teslim ol ve O'nun hikmetine güven. Secde, kulluğun zirvesidir; kibirlenerek değil, boyun eğerek kurtuluşa erilir. Bu kıssadan hisse al ve nefsini her zaman Allah'ın emrinin altına koy.