سوره حجر — آیه 65

معانی کلمات:

• فَأَسْرِ: شبانهروزی حرکت کن (سیر شبانه).
• بِقِطْعٍ مِنَ اللَّیْلِ: در پاسی از شب (بخشی از شب).
• وَاتَّبِعْ أَدْبَارَهُمْ: پشت سر آنان حرکت کن (از پشت سرشان بیا).
• لَا یَلْتَفِتْ: به پشت سر نگاه نکند.
• وَامْضُوا: بروید و حرکت کنید.
• حَیْثُ تُؤْمَرُونَ: به جایی که فرمان داده میشوید.

تفسیر آیه:

خداوند متعال به پیامبر خود لوط (علیهالسلام) فرمان میدهد که در دل شب، وقتی تاریکی همهجا را فرا گرفته و مردم شهر در خواب و غفلت هستند، خانواده و مؤمنان همراه خود را از آن شهر بیرون ببرد. این خروج باید بهگونهای باشد که خودِ حضرت لوط پشت سر آنان حرکت کند تا اگر کسی عقب ماند یا خواست برگردد، او را راهنمایی کند و از خطر بازدارد. همچنین به همه آنان تأکید میشود که هیچکس به پشت سر نگاه نکند، زیرا دیدن عذاب و هلاکت قوم گناهکار برایشان بسیار سنگین و وحشتناک خواهد بود و ممکن است طاقتشان را بگیرد. در پایان، فرمان میرسد که بهسرعت به سمت جایی که خداوند دستور داده است (سرزمین شام) حرکت کنند تا در امان بمانند. این آیه نشان میدهد که نجات مؤمنان از عذاب الهی، با اطاعت کامل از فرمان خدا و دوری از هرگونه تردید و توقف محقق میشود.

فواید و پیامهای آیه:

1. اهمیت اطاعت فوری از فرمان خدا: مؤمنان باید بدون درنگ و با دقت کامل، دستورات الهی را اجرا کنند، حتی اگر شرایط سخت و خطرناک باشد.
2. حفظ حریم خانواده و همراهان: رهبران و سرپرستان باید مراقب خانواده و اطرافیان خود باشند و در لحظات حساس، پشت سر آنان حرکت کنند تا از امنیتشان مطمئن شوند.
3. پرهیز از نگاه به گذشته و غرق شدن در حوادث: مؤمن نباید به گذشته و عذابهایی که برای گناهکاران رخ میدهد بنگرد؛ بلکه باید به آینده و هدفی که خداوند تعیین کرده است تمرکز کند.
4. نجات در گرو ایمان و عمل صالح است: تنها کسانی که به خدا ایمان آورده و از فرمان او پیروی میکنند، از عذاب الهی رهایی مییابند.
5. تدبیر و برنامهریزی در کارها: خروج شبانه و با برنامهریزی دقیق، نشان میدهد که برای انجام کارهای مهم باید زمان و مکان مناسب را انتخاب کرد تا موفقیت حاصل شود.