سوره حجر — آیه 66

معانی کلمات:

• قَضَیْنَا: مقرّر کردیم، وحی کردیم و به پایان رساندیم.
• دَابِر: آخر و پایان هر چیزی؛ نسل و ریشه.
• مَقْطُوع: بریده شده، نابود شده.
• مُصْبِحِین: کسانی که به صبح میرسند؛ هنگام صبح.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه میفرماید که به لوط (علیهالسلام) آن فرمان و وعدهی حتمی خود را وحی کرد و او را از سرنوشت قومش آگاه ساخت که ریشه و آخرین بازماندهی این قوم گناهکار قطع خواهد شد و همگی هنگام طلوع صبح نابود خواهند شد. این خبر، هم برای لوط مایهی تسلی و آرامش بود که وعدهی الهی دربارهی هلاکت قومش تحقق خواهد یافت، و هم نشانهای از قدرت خداوند در نابودی ظالمان و گناهکاران است. مقصود از «دابر» این است که هیچیک از آنان باقی نخواهند ماند و نسل و آثارشان بهکلی از بین خواهد رفت. این هلاکت در زمانی مشخص و معین، یعنی بامدادان، رخ داد تا عبرت دیگران باشد.

فواید و پیامهای آیه:

• وعدههای الهی هرگز تخلفپذیر نیست؛ آنچه خداوند مقرر کند، بیتردید واقع میشود. این آیه ایمان مؤمنان را به صدق وعدههای الهی تقویت میکند.
• سنت خداوند بر این است که ظالمان و فسادگران را ریشهکن کند و زمین را از وجود آنان پاک سازد؛ پس مؤمنان نباید از کثرت و قدرت ظاهری گناهکاران هراسان شوند.
• صبر و انتظار فرج، از صفات اولیای خداست؛ لوط (علیهالسلام) با وجود سالها دعوت، هرگز از رحمت الهی ناامید نشد و سرانجام یاری خداوند به او رسید.
• هلاکت قوم لوط در صبحگاهان، نشان میدهد که عذاب الهی میتواند در هر لحظهای که اراده کند فرا رسد؛ پس انسان باید همواره از غفلت و سرکشی بپرهیزد و بهسوی توبه و اصلاح بشتابد.