Hijr surasi — Oyat 78

Kalimalarning ma'nolari:

• الأَيْكَة — zich va chatishtirilgan daraxtzor, quyuq bog' ma'nosini bildiradi. Bu yerda Shuayb alayhissalomning qavmi yashagan joy nazarda tutilgan.
• لَظَالِمِينَ — "lām" ta'kid harfi bo'lib, "albatta, zolim edilar" degan ma'noni kuchaytiradi. Zolim — o'z nafsiga va Allohning amriga xilof ish qiluvchi kishidir.

Tafsir:

Ushbu oliy qadamda Alloh taolo Shuayb alayhissalomning qavmi — "Ayka" (daraxtzor) egalari haqida xabar bermoqda. Ular o'zlarining gullab-yashnagan bog'lariga, daraxtlar bilan o'ralgan go'zal maskanlariga qaramay, kufr va zulm yo'lini tanladilar. Ular Allohning yagona ekaniga ishonmadilar, payg'ambarlari Shuayb alayhissalomni yolg'onga chiqardilar va odamlarni to'g'ri yo'ldan qaytardilar. Shuning uchun ular o'zlariga zulm qiluvchi bo'ldilar — ya'ni o'z qo'llari bilan o'z halokatlariga sabab bo'ldilar. Alloh ularni "zulmat kuni" azobi — qattiq jazirama ostida ularni qoplagan bulutdan tushgan olov va azob bilan halok qildi. Bu ularning kufri va payg'ambarga qarshi chiqishlarining oqibati edi.

Foydalar:

• Alloh taolo har bir qavmga o'z payg'ambarini yuboradi va ularni to'g'ri yo'lga chaqiradi. Kimki bu da'vatni qabul qilsa, najot topadi, kimki rad etsa, halokatga uchraydi.
• Moddiy ne'matlar, boylik va go'zal maskanlar insonni Allohning azobidan qutqara olmaydi. Asosiysi — iymon va solih amaldir.
• Zulm — o'z nafsiga ham, boshqalarga ham qilingan har qanday yomonlik — oxir-oqibatda zolimning o'ziga qaytadi. Shuayb qavmining qissasi bu haqiqatning yorqin dalilidir.
• Tarixdagi o'tmish qavmlarning taqdiri biz uchun ibratdir. Ular haqidagi qissalarni o'qib, o'ylashimiz va xulosa chiqarishimiz lozim.