Hijr surasi — Oyat 82

Kalima ma'nolari:

• Yanhituna — o‘ymoq, kesmoq, shakl bermoq.
• Min al-jibal — tog‘lardan.
• Buyutan — uylar, xonadonlar.
• Aminin — xotirjam, qo‘rquvsiz, o‘zlarini xavfsiz his qilgan holda.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo Samud qavmining holatini bayon qilmoqda. Ular tog‘larni o‘yib, o‘zlariga mustahkam uylar qurishgan edi. Ya'ni, ular tog‘ jinslarini kesib, ichiga xonalar ochib, ularda yashashgan. Buni ular o‘zlarini har qanday xavf-xatardan, masalan, uylarning qulashidan yoki dushman hujumidan himoyalangan deb bilganlari uchun qilishgan. Ular bu ishni mahorat bilan bajarib, tog‘larni o‘z ixtiyorlariga bo‘ysundirgan holda, o‘zlarini dunyoda abadiy qoladigandek his qilishgan. Ammo bu ularning kibr-u takaobburligi va Allohning azobidan bexabarligini ko‘rsatadi. Ular moddiy jihatdan qanchalik qudratli bo‘lmasin, bu ularni Allohning jazosidan qutqara olmadi.

Foydalar:

1. Insonning dunyodagi qudrati va imkoniyatlari qanchalik katta bo‘lmasin, u o‘zini Allohning azobidan xavfsiz his qilmasligi kerak. Chunki Samud qavmi tog‘larni o‘yib mustahkam uylar qurgan bo‘lsa-da, bu ularni halokatdan saqlab qolmadi.
2. Bu oyat bizga dunyo hayotining o‘tkinchiligini va oxiratga tayyorgarlik ko‘rish muhimligini eslatadi. Inson o‘z kuch-qudratiga emas, balki Allohning rahmatiga tayanmog‘i lozim.
3. Islomda mehnat va hunar qadrlanadi, lekin bu hunar va mehnat Allohga shukr qilish va Unga itoat etish bilan birga bo‘lishi kerak. Aks holda, ular insonni mag‘rurlikka olib boradi.
4. Ushbu oyat musulmonlarga o‘z hayotlarini faqat dunyo manfaatlari uchun emas, balki Allohning roziligi uchun qurishlari kerakligini o‘rgatadi. Chunki haqiqiy xavfsizlik va osoyishtalik faqat Allohga yaqin bo‘lishdadir.