Hijr surasi — Oyat 83

Kalima ma'nolari:

• الصَّيْحَةُ: azob-uqibatning dahshatli ovozi, qichqiriq.
• مُصْبِحِينَ: tong otganda, erta tongda, subh vaqtida.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo o‘tgan ummatlardan biri bo‘lmish Samud qavmining dahshatli oxiri haqida xabar bermoqda. Ular o‘zlariga berilgan ne'matlar, mustahkam qal'alar, tog‘larni o‘yib qurilgan uylar va kuch-quvvatlari bilan mag‘rurlanib, Allohning payg‘ambari Solih alayhissalomni yolg‘onga chiqargan edilar. Ular o‘zlarini har qanday ofatdan himoyalangan deb o‘ylashardi. Ammo Allohning azobi ular o‘ylamagan paytda, aynan tong otish vaqtida — erta tongda, odamlar uyqudan uyg‘onib, yangi kunga umid bog‘lagan bir chog‘da keldi. O‘sha dahshatli qichqiriq (sayha) ularni birdaniga qamrab oldi va barchalarini halok qildi. Bu azob shu qadar kuchli ediki, ularning boyliklari, qal'alari, tog‘lardagi mustahkam maskanlari hamda kuch-quvvatlari ularni Allohning jazosidan qutqara olmadi. Ular tongga chiqdilar, ammo tongni ko‘ra olmadilar — azob ularni subh chog‘ida yo‘q qildi.

Foydalar:

1. Allohning azobi kutilmagan paytda, inson o‘zini xavfsiz his qilgan bir holatda kelishi mumkin. Shuning uchun har bir inson doimo Allohga tavba qilib, Unga iltijo qilishi lozim.
2. Moddiy kuch, boylik va mustahkam imoratlar insonni Allohning jazosidan himoya qila olmaydi. Haqiqiy himoya faqat Allohga bo‘lgan iymon va taqvoda ekanini anglaymiz.
3. Tong payti — inson yangi kunga umid bog‘lagan, hayotga qaytgan vaqt. Aynan shu paytda azob kelishi, hayotning har bir lahzasida Allohning amriga tayyor bo‘lish kerakligini o‘rgatadi.
4. Bu oyat musulmonlarga saboq beradiki, gunoh va isyon ustida davom etish — halokatga olib boradi. Allohning rahmati keng, ammo Uning azobi ham qattiqdir. Shuning uchun har bir inson o‘z hayotini isloh qilib, Allohning amrlariga itoat etishi kerak.