سوره حجر — آيت 82

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• يَنْحِتُونَ: لفظي معنيٰ آهي ”تراشڻ“ يا ”ڪَپَڻ“، يعني جبل کي تراشي ان مان گهر ٺاهڻ.
• آمِنِينَ: محفوظ ۽ بي خوف هجڻ، يعني انهن کي ڪنهن به قسم جو خطرو يا خوف نه هو.

2) آيت جي تفسير:

هي آيت اصحابِ حِجر جي باري ۾ آهي، جيڪي ثمود جي قوم هئا. انهن پنهنجي مهارت ۽ محنت سان جبلن کي تراشي انهن ۾ گهر ٺاهيا هئا ۽ انهن ۾ رهندا هئا. اهي گهر انهن جبلن جي مضبوطيءَ سبب مڪمل محفوظ هئا، نه ڪنهن گهر جي ڊهڻ جو خطرو هو ۽ نه ئي ڪنهن ٻاهرين خطري جو ڊپ. اهي پنهنجي انهن پٿرن ۾ تراشيل گهرن ۾ نهايت اطمينان ۽ بي خوفيءَ سان رهندا هئا. پر انهن جي ان ظاهري محفوظيت ۽ طاقت باوجود، جڏهن الله جو عذاب آيو ته اهي سندن ڪجهه به ڪم نه آيا.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ انسان کي عقل ۽ مهارت عطا ڪئي آهي، جنهن سان هو زمين ۽ جبلن مان فائدو وٺي سگهي ٿو ۽ پنهنجي رهائش لاءِ سهولتون پيدا ڪري سگهي ٿو.
• دنيا جي ظاهري طاقت، مضبوط قلعن ۽ محفوظ گهرن تي گهُمڻ بدران الله جي ياد ۽ شڪر ۾ رهڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته حقيقي حفاظت صرف الله جي هٿ ۾ آهي.
• قومن جي تاريخ ۾ اهڙا نشان موجود آهن جيڪي سندن ترقي ۽ فن جو ثبوت آهن، پر اهي نشان انسان کي الله جي قدرت ۽ سندس عذاب جي ياد ڏياريندا آهن.
• انسان کي گهرجي ته پنهنجي دنياوي ڪاميابين تي مغرور نه ٿئي، ڇاڪاڻ ته الله جي مرضيءَ کان سواءِ ڪا به شيءِ انسان کي بچائي نٿي سگهي.
• قرآن مجيد ۾ گذريل قومن جا قصا ٻڌائي انسان کي نصيحت ۽ عبرت حاصل ڪرڻ گهرجي، ته جيئن هو صحيح رستي تي هلندي دنيا ۽ آخرت ۾ ڪامياب ٿئي.