Ан-Нахль сүрәсе — Аять 38

Сүзләрнең мәгънәләре:

• جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ — аларның антларында бик нык тырышып, антларын көчәйтеп, иң нык ант белән ант иттеләр.
• لَا يَبْعَثُ — терелтми, үледән соң терелтеп чыгармый.
• بَلَىٰ — әйе, шулай булачак, аларның сүзләре ялган.
• وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا — бу Аллаһыга мәҗбүри булган хак вәгъдә.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә мөшрикләрнең һәм кыямәт көнен инкяр итүче кәферләрнең хәлен сөйли. Алар үзләренең ялган сүзләрен раслау өчен, Аллаһы исеме белән иң нык, иң каты антлар белән ант итәләр иде: "Аллаһ үлеп үлгән кешеләрне терелтми", — дип. Алар моны бернинди дәлилсез, нигезсез генә әйтәләр иде. Аларның бу антлары ахмаклыктан һәм наданлыктан килгән иде.

Ләкин Аллаһы Тәгалә аларның бу ялган сүзләрен кире кагып, хак сүзне әйтә: "Әйе, ул аларны терелтәчәк!" Бу — Аллаһының үзенә мәҗбүри булган хак вәгъдәсе. Ул — Аның кодрәте, хикмәте һәм рәхмәте таләп иткән хак эш. Үлекләрне терелтү — Аллаһы өчен берни дә түгел, чөнки Ул барысына да кодрәтле.

Ләкин күпчелек кешеләр моны белмиләр. Аларның белмәүләре — аларның акылларының кимчелеге яки үзләренең инкяр итүләре сәбәпле. Әгәр алар Аллаһының кодрәтен, аның башлангычта кешеләрне юктан бар иткәнен белсәләр, әлбәттә, үледән соң терелтүне дә мөмкин дип танырлар иде. Чөнки беренче тапкыр ярату икенче тапкыр яратудан да ким түгел.

Аятьтән алынган файдалар:

• Аллаһының кодрәте чиксез зур: Ул кешене беренче тапкыр юктан бар иткән, димәк, аны үледән соң да терелтә ала. Бу — мөэминнәр өчен зур өмет чыганагы.
• Кыямәт көненә ышану — иманның мөһим өлеше. Бу ышану кешене дөрес юлда йөрергә һәм гөнаһлардан читләшергә өнди.
• Кәферләрнең антлары аларның ялганын раслый алмый. Хакыйкать — Аллаһының сүзендә, аның вәгъдәсендә.
• Аллаһының вәгъдәсе хак һәм ул һичшиксез үтәләчәк. Бу мөэминнәргә зур ышаныч һәм тынычлык бирә.
• Наданлык һәм инкяр итү кешене хакыйкатьтән читләштерә, ә белем һәм акыл кешене Аллаһыга якынайта.