سوره نحل — آيت 56

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

• نَصِيبًا: حصو، ڀاڱو.
• رَزَقْنَاهُمْ: اسان کين روزي ڏني، يعني مال ۽ دولت.
• تَاللَّهِ: الله جو قسم آهي.
• لَتُسْأَلُنَّ: ضرور پڇيا ويندؤ (قيامت جي ڏينهن).
• تَفْتَرُونَ: توهان ٺاهي ٺوڪي ٻڌل ڳالهيون ڪندا هئا، يعني الله تي ۽ ان جي شريعت تي ڪوڙ ٻڌندا هئا.

2) آيت جي تفسير:

هي آيت مشرڪن جي هڪ وڏي ۽ قبيح عمل جي نشاندهي ڪري ٿي. اهي ماڻهو پنهنجي ٺاهيل مورتين ۽ بتَن کي الله جو ڀائيوار سمجهي، انهن لاءِ پنهنجي مال ۽ دولت مان هڪ حصو مقرر ڪندا هئا ۽ ان کي انهن بتَن جي نالي تي ڪڍي ڇڏيندا هئا، اهو سمجهي ته اهو الله جي ويجهو ٿيڻ جو ذريعو آهي. حالانڪه اهي بت ۽ مورتيون ڪجهه به نٿيون ڄاڻن، نه ٻڌي سگهن ٿيون، نه ڏسي سگهن ٿيون، ۽ نه ئي ڪنهن کي نفعو يا نقصان پهچائي سگهن ٿيون. اهي بي جان شيون آهن، جن کي نه ڪا خبر آهي ۽ نه ڪا طاقت.

پوءِ الله تعاليٰ پنهنجي نالي سان قسم کڻي ٻڌائي ٿو ته قيامت جي ڏينهن اهي مشرڪ ضرور پڇيا ويندا ان ڪوڙ ۽ افترا بابت جيڪي اهي دنيا ۾ ٺاهي ٺوڪي ٻڌندا هئا، يعني اهو دعويٰ ڪرڻ ته بتَ الله جا ڀائيوار آهن ۽ انهن جو مال ۾ حصو آهي. اهو سڀ ڪجهه اهي پنهنجي طرفان ٺاهيل ۽ الله تي ڪوڙ ٻڌل ڳالهيون هيون، جن جو ڪو به حقيقي بنياد نه هو.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله جي نعمتن جي قدر ڪرڻ: مال ۽ دولت الله جي طرفان عطا ٿيل روزي آهي، ان کي انهن شين تي خرچ نه ڪرڻ گهرجي جيڪي نه ٻڌي، نه ڏسي ۽ نه ڪجهه ڄاڻن ٿيون.
• شرڪ کان پرهيز: ڪنهن به مخلوق کي الله جو ڀائيوار بڻائڻ ۽ ان لاءِ عبادت يا نذرانو ڏيڻ سخت گناهه آهي.
• قيامت تي يقين: هر عمل جو حساب قيامت جي ڏينهن ضرور ورتو ويندو، ڪو به ڪوڙ ۽ افترا لڪل نه رهندو.
• الله جي عدل تي ڀروسو: جيڪي ماڻهو دنيا ۾ الله تي ڪوڙ ٻڌندا آهن، انهن کي قيامت جي ڏينهن پنهنجي عمل جي جاچڻي پوندي.
• اسلام جي سچائي: قرآن مجيد اهڙين ڳالهين کي واضح ڪري ٿو جيڪي انسان جي عقل ۽ فطرت سان ٺهڪندڙ آهن، ۽ انسان کي صحيح رستي ڏانهن هدايت ڪري ٿو.
• توحيد جي دعوت: صرف الله ئي حقيقي معبود آهي، جيڪو ٻڌي ٿو، ڏسي ٿو ۽ هر شيءِ تي قادر آهي، ۽ صرف ان ئي جي عبادت ۽ شڪرگذاري ڪرڻ گهرجي.