Surah An-Nahl — Câu Kinh 76

Giải thích từ ngữ:

• أَبْكَمُ (abkam): Người câm, không nói được, không hiểu và không truyền đạt được.
• كَلٌّ (kall): Gánh nặng, là người phải được người khác chăm sóc và chu cấp.
• مَوْلَاهُ (mawlāhu): Người chủ, người bảo trợ, người trông nom và quản lý công việc của anh ta.
• يُوَجِّههُّ (yuwajjihhu): Cử anh ta đi, giao cho anh ta một nhiệm vụ nào đó.
• صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ (ṣirāṭ mustaqīm): Con đường ngay thẳng, rõ ràng, không có sự lệch lạc.

Tafsir (Giải thích nội dung Ayah):

Allah đưa ra một hình ảnh so sánh khác để phản bác những người đa thần. Đó là hình ảnh hai người đàn ông. Một người bị câm điếc, không nghe được, không nói được, không hiểu được điều gì, cũng không thể truyền đạt lại cho ai. Anh ta hoàn toàn bất lực, không thể mang lại lợi ích cho bản thân cũng như cho người khác. Anh ta là một gánh nặng đè lên vai người chủ phải chăm sóc và nuôi dưỡng anh ta. Dù người chủ có sai anh ta đi đâu, giao cho anh ta việc gì, anh ta cũng không mang lại điều tốt lành nào, không đạt được mục đích nào.

Ngược lại, người thứ hai là người có đầy đủ giác quan lành lặn, nghe hiểu và nói năng rõ ràng. Anh ta biết mang lại lợi ích cho bản thân và cho người khác, biết kêu gọi mọi người sống công bằng và chính trực. Bản thân anh ta đang đi trên con đường ngay thẳng, rõ ràng, không có sự quanh co hay lệch lạc.

Vậy, liệu hai người này có thể ngang bằng nhau trong nhận thức của những người có lý trí không? Chắc chắn là không. Cũng giống như vậy, làm sao có thể đặt ngang hàng giữa những bức tượng thần vô tri, không nghe, không nói, không mang lại lợi ích cũng không đẩy lùi tai họa, với Allah – Đấng Toàn Năng, Đấng Hằng Sống, Đấng ban phát mọi điều tốt lành, Đấng ra lệnh cho con người thờ phượng chỉ một mình Ngài và đi trên con đường ngay thẳng?

Đây là một lập luận rõ ràng dành cho những ai suy ngẫm: những thần linh mà người đa thần thờ phượng chẳng khác nào người câm điếc bất lực kia, còn Allah là Đấng hoàn hảo trong mọi phẩm chất, Đấng hướng dẫn nhân loại đến con đường chân chính.

Những bài học và giá trị rút ra từ Ayah:

1. Khẳng định sự vĩ đại và hoàn hảo của Allah: Allah là Đấng duy nhất xứng đáng được thờ phượng, bởi Ngài nghe thấy, thấy biết, nói và ban phát mọi điều tốt đẹp. Những thần linh giả tạo không có bất kỳ khả năng nào.
2. Lý trí là nền tảng của đức tin: Ayah kêu gọi con người sử dụng lý trí để phân biệt giữa chân lý và điều sai trái. Bất kỳ ai suy nghĩ chín chắn đều nhận ra rằng không thể đặt ngang hàng giữa Đấng Tạo Hóa Toàn Năng với những vật vô tri.
3. Con đường ngay thẳng là mục tiêu của người có đức tin: Islam hướng dẫn con người đến con đường ngay thẳng – con đường của công lý, chính trực và nhận thức đúng đắn về Đấng Tạo Hóa.
4. Thờ phượng Allah là con đường giải phóng: Khi con người hướng về Allah – Đấng hằng nghe, hằng thấy, hằng đáp lại lời cầu nguyện – họ được giải phóng khỏi sự lệ thuộc vào những thứ vô tri, vô vọng. Đây là niềm hạnh phúc và sự bình an thực sự.
5. Islam tôn vinh trí tuệ và sự tỉnh thức: Ayah này là lời mời gọi mỗi người hãy suy ngẫm, so sánh và lựa chọn con đường đúng đắn. Islam không chỉ là đức tin mù quáng, mà là sự nhận thức sâu sắc dựa trên lý trí và bằng chứng rõ ràng.