سوره نحل — آیه 77

معانی کلمات:

• غیب: آنچه پنهان است و از دیدگان و دانش بندگان پوشیده است.
• أمر الساعة: کار برپایی قیامت و فرا رسیدن آن.
• کلمح البصر: مانند چشم به هم زدن، یعنی به سرعتِ یک نگاه زودگذر.

تفسیر آیه:

دانش آنچه در آسمانها و زمین پنهان است، تنها از آنِ خداوند است و هیچکس از آفریدگان او بر این غیب آگاهی ندارد. او به تنهایی از نهانِ آسمانها و زمین آگاه است و این علمِ ویژه، مختص به ذات پاک اوست. کار برپایی قیامت که از جمله غیبهای مخصوص خداوند است، هنگامی که ارادهاش به آن تعلق گیرد، چیزی جز مانند یک چشم به هم زدن نیست؛ بلکه از آن هم نزدیکتر و سریعتر است. این مَثَل برای نزدیک ساختن مطلب به ذهن انسان بیان شده است، وگرنه قدرت خداوند فراتر از این توصیفهاست. خداوند بر هر چیزی تواناست و هیچچیز برای او دشوار نیست؛ وقتی اراده کند چیزی را بیافریند یا کاری را انجام دهد، تنها میگوید: «باش»، پس آن چیز یا آن کار بیدرنگ محقق میشود. این آیه در پاسخ به کسانی نازل شد که از زمان قیامت میپرسیدند؛ خداوند به پیامبرش آموخت که علم قیامت نزد اوست و وقوع آن برای او بسیار آسان و سریع است.

فواید و پیامهای آیه:

• احساس امنیت و آرامش: دانستن اینکه خداوند بر همهچیز تواناست و هیچ کاری برای او سخت نیست، دل مؤمن را آرام میکند و او را از نگرانی درباره آینده و سختیهای زندگی میرهاند.
• آمادگی برای آخرت: اینکه قیامت میتواند در یک چشم به هم زدن فرا رسد، مؤمن را به هوشیاری و آمادگی دائمی دعوت میکند تا هیچ لحظهای از یاد خدا و انجام کارهای نیک غافل نباشد.
• توحید و یکتاپرستی: اختصاص علم غیب به خداوند، انسان را به این باور میرساند که تنها او شایسته پرستش است و هیچکس جز او از نهان آسمانها و زمین آگاه نیست؛ بنابراین باید تنها به او توکل کرد و از او یاری جست.
• امید به رحمت الهی: قدرت بیکران خداوند، نویدبخش این است که او میتواند بندگانش را بیامرزد، گناهانشان را ببخشاید و آنها را از تاریکیها به سوی نور رهنمون شود؛ پس هیچگاه از رحمت او ناامید نباید شد.