اسراء سۈرىسى — ئايەت 23

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• قَضَىٰ: بۇيرۇدى، ھۆكۈم قىلدى، ئەلۋەتتە ئورۇنلىنىدىغان قىلىپ بەلگىلىدى.
• أُفٍّ: زېرىكىش ۋە نارازىلىقنى بىلدۈرىدىغان ئەڭ تۆۋەن دەرىجىلىك سۆز، «ئۇف» دېگەن ئاۋاز.
• تَنْهَرْ: قاتتىق سۆزلەش، ئاۋازىنى كۆتۈرۈپ ئەيىبلەش، قوغلاپ قويۇش.
• قَوْلًا كَرِيمًا: ئىززەت-ھۆرمەتلىك، يۇمشاق ۋە چىرايلىق سۆز.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى ئىنسان! پەرۋەردىگارىڭ ئەڭ ئۇلۇغ ھۆكۈم بىلەن بۇيرۇدىكى، پەقەت ئۇنىڭغالا ئىبادەت قىلىڭلار، ھېچكىمنى ئۇنىڭغا شېرىك قىلماڭلار. چۈنكى ئىبادەت پەقەت يالغۇز ئاللاھقا خاستۇر. شۇنىڭ بىلەن بىرگە ئاتا-ئانىڭىزغا ياخشىلىق قىلىشنى، ئۇلارغا مېھرىبانلىق ۋە كۆيۈمچانلىق كۆرسىتىشنى بۇيرۇدى. ئاتا-ئانا ئىنسان ھاياتىدىكى ئەڭ ئۇلۇغ نېمەت ۋە ئەڭ چوڭ ئامانەتلەرنىڭ بىرىدۇر.

ئەگەر ئاتا-ئانىڭىزنىڭ بىرى ياكى ھەر ئىككىسى قېرىپ، سىزنىڭ قارىشىڭىزدا ئاجىزلىشىپ، سىزنىڭ غەمخورلۇقۇڭىزغا موھتاج بولۇپ قالسا، ئۇلارغا ھەرگىز «ئۇف» دېمەڭلار، يەنى زېرىكىش ۋە نارازىلىقنى بىلدۈرىدىغان ھەر قانداق سۆزنى قىلماڭلار. ئۇلارغا قاتتىق سۆز قىلماڭلار، ئاۋازىڭىزنى كۆتۈرۈپ ئەيىبلىمەڭلار، ياكى قوغلاپ قويماڭلار. بەلكى ئۇلارغا ھەمىشە يۇمشاق، ئىززەت-ھۆرمەتلىك ۋە چىرايلىق سۆزلەرنى قىلىڭلار، ئۇلارغا مېھرىبانلىق بىلەن مۇئامىلە قىلىڭلار.

بۇ ئايەت بىزگە ئىككى ئۇلۇغ ۋەزىپىنى ئۆگىتىدۇ: بىرىنچىسى، پەقەت ئاللاھقا ئىبادەت قىلىش؛ ئىككىنچىسى، ئاتا-ئانىغا ياخشىلىق قىلىش. ئاللاھ تائالا ئۆزىگە ئىبادەتنى بۇيرۇغاندىن كېيىن دەرھال ئاتا-ئانىغا ياخشىلىق قىلىشنى تىلغا ئالدى، بۇ ئاتا-ئانىنىڭ ئىسلامدىكى ئورنىنىڭ قانچىلىك ئۇلۇغ ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.

ئەگەر ئاتا-ئانىڭىز قېرىپ، سىزنىڭ قولىڭىزدا پەرۋىش قىلىنىشقا موھتاج بولسا، بۇ سىز ئۈچۈن بىر پۇرسەت ۋە بىر سىناقتۇر. ئۇلار سىزنى كىچىكىڭىزدە قانداق باققان بولسا، سىزمۇ ئۇلارنى شۇنداق باقىڭ. ئۇلارغا زېرىكىش ۋە نارازىلىق بىلدۈرمەڭ، ھەتتا ئەڭ كىچىك دەرىجىدىكى نارازىلىقنىمۇ كۆرسەتمەڭ. ئۇلارغا ھۆرمەت ۋە مېھرىبانلىق بىلەن مۇئامىلە قىلىڭ، چىرايلىق ۋە يۇمشاق سۆزلەرنى قىلىڭ. بۇ ئاللاھنىڭ بۇيرۇقىدۇر ۋە ئۇنىڭ رازىلىقىنى ئىزدەشنىڭ يولىدۇر.

ئاللاھ تائالا بىزنى ئاتا-ئانىمىزغا ياخشىلىق قىلىدىغان، ئۇلارغا ھۆرمەت ۋە مېھرىبانلىق كۆرسىتىدىغان سالىھ بەندىلەردىن قىلسۇن. ئامىن.