Isro surasi — Oyat 27

Kalimalarning ma’nolari:

• المُبَذِّرِينَ – isrof qiluvchilar, mol-dunyoni Alloh taolo rozi bo‘lmagan joylarga sarf qiluvchilar.
• إِخْوَانَ الشَّيَاطِينِ – shaytonlarning birodarlari, ya’ni ularga ergashuvchi va ularning yo‘lini tutuvchilar.
• كَفُورًا – o‘ta noshukur, Allohning ne’matlariga juda katta kufronlik qiluvchi.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda isrof qiluvchilar, ya’ni mol-dunyolarini gunoh va ma’siyat ishlarga, Alloh rozi bo‘lmagan joylarga sarf qiluvchilar haqida xabar bermoqda. Ular shaytonlarning birodarlaridir, chunki ular shaytonlarning buyrug‘iga bo‘ysunib, isrofgarchilik va haddan tashqari sarf-harajat qiladilar. Ular yovuzlik, buzg‘unchilik va gunoh ishlarda shaytonlarga o‘xshaydilar. Shayton esa o‘z Robbining ne’matlariga o‘ta noshukurdir, u doimo Allohga itoatsizlik qiladi va Uning buyruqlarini bajarishdan bosh tortadi. Xuddi shunday, isrof qiluvchilar ham Allohning ne’matlarini noto‘g‘ri joylarga sarflash orqali noshukurlik qiladilar.

Foydalar:

• Isrofgarchilik va molni behuda sarflash — shaytonning xulq-atvoriga o‘xshash yomon odatdir. Musulmon kishi bundan saqlanishi va molini faqat Alloh rozi bo‘ladigan yo‘llarga sarf qilishi kerak.
• Mol-dunyo Allohning buyuk ne’matidir. Uni asrab-avaylash, to‘g‘ri joylarga sarflash — shukrning bir ko‘rinishidir. Isrof qilish esa noshukurlikdir.
• Bu oyat musulmonlarni iqtisodiy jihatdan ehtiyotkor bo‘lishga, o‘z mol-mulkini oqilona boshqarishga va zoyi qilmaslikka chorlaydi. Bu esa jamiyatda baraka va farovonlikni keltiradi.
• Shaytonning asosiy maqsadi insonni Allohdan uzoqlashtirishdir. Isrofgarchilik ham insonni Allohdan uzoqlashtiradigan va uni shaytonning yo‘liga boshlaydigan amaldir.