Kahf surasi — Oyat 94

Kalimalarning ma'nolari:

• Yajuj va Majuj: Odam Ato avlodidan bo'lgan ikkita katta qabila/qavm.
• Mufsidun: Yer yuzida buzg'unchilik qiluvchilar, o'ldiruvchi va talon-taroj qiluvchilar.
• Xarj: Soliq, o'lpon yoki haq — bu yerda ularning mol-mulkidan beriladigan to'lov ma'nosida.
• Sadd: To'siq, devor, ikki tomon o'rtasida to'suvchi g'ov.

Tafsir:

Qavmning vakillari Zulqarnaynga murojaat qilib, uning buyuk kuch-qudrati va adolatli hukmronligini bilgan holda, shikoyat va iltimos bilan kelishdi. Ular aytdilar: "Ey Zulqarnayn! Yajuj va Majuj — Nuh payg'ambarning o'g'li Yofas avlodidan bo'lgan ikki ulkan qabila — yer yuzida katta buzg'unchilik qilmoqda. Ular odamlarni o'ldiradi, ekinlarni payhon qiladi, chorva mollarini talon-taroj qiladi va odamlarga qo'rquv soladi. Ular bizning yurtimizga tez-tez bostirib kirib, tinchligimizni buzmoqda. Endi esa biz sizga o'z mol-mulkimizdan soliq yoki o'lpon to'plashga tayyormiz — faqat biz bilan ular o'rtasida mustahkam bir to'siq qurib bering. Shu to'siq ularning bizga yetib kelishiga to'sqinlik qilsin va bizni ularning yovuzligidan saqlasin."

Bu so'zlar ularning Zulqarnaynga bo'lgan ishonchi va uning adolatli hukmdor ekanligini tan olishlarini ko'rsatadi. Ular o'z kuchlari yetmasligini bilgan holda, undan yordam so'rab, buning evaziga mol-mulk berishga rozi bo'lishdi.

Foydalar va saboqlar:

1. Yetakchilarga murojaat qilish va hamkorlik: Xalq o'z boshlig'iga muammosini ochiq aytib, yechim so'rashi — to'g'ri yo'l. Islomda jamoa bilan maslahatlashish va hokimiyat bilan hamkorlik qilish ulug'lanadi.
2. Buzg'unchilikka qarshi turish: Yer yuzida buzg'unchilik va zulmga qarshi kurashish — har bir musulmonning burchi. Bu yerda qavm o'z yurtini himoya qilish uchun chora izlamoqda.
3. Mol-mulkni ezgu ishlarga sarflash: Ular o'z pullarini himoya devori qurishga sarflashga tayyor edilar. Bu — mol-mulkni xalq manfaati va xavfsizligi yo'lida ishlatishning go'zal namunasi.
4. Rahbarning mas'uliyati: Zulqarnayn kabi adolatli hukmdor xalqining iltimosiga quloq soladi va ularning himoyasini o'z zimmasiga oladi. Bu rahbarlarning xalq oldidagi mas'uliyatini eslatadi.
5. Birlik va birdamlik: Dushman xavfi kelganda, xalq birlashib, o'z rahbari atrofida uyushishi — kuch-qudrat manbai. Islom dini hamisha musulmonlarni birlikka va o'zaro yordamga chaqiradi.