Марьям сүрөсү — Аят 67

1. Сөздөрдүн мааниси:

• أَوَلَا يَذْكُرُ: «Ойлонбойбу?», «эске албайбы?» — бул жерде «يَذْكُرُ» сөзү «эстеп, ой жүгүртүү» маанисинде.
• الْإِنسَانُ: «Адам» — бул жерде кайра тирилүүнү четке каккан адам тууралуу айтылып жатат.
• خَلَقْنَاهُ: «Биз аны жараттык».
• مِن قَبْلُ: «Мурун», «буга чейин».
• وَلَمْ يَكُ شَيْئًا: «Ал эч нерсе эмес болчу» — башкача айтканда, ал такыр жок эле.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят кайра тирилүүнү жокко чыгарган адамга карата айтылган суроо-эскертүү. Аллах Таала адамга: «Сен кайра тирилүүнү кантип четке кагасың? Сен өзүңдүн жаратылышыңды ойлонбойсуңбу?» — деп сурайт. Адам мурун такыр жок эле, эч нерсе эмес болчу. Анан Аллах аны жоктон жаратты. Жоктон жаратууга кудуреттүү болгон Аллах, албетте, өлгөндөн кийин кайра тирилтүүгө да кудуреттүү. Экинчи жаратуу биринчисинен жеңилирээк эмеспи? Ошондуктан адам өзүнүн алгачкы жаратылышын эстеп, ой жүгүртүп, кайра тирилүүнүн чындык экенин түшүнүшү керек. Бирок каапыр адам унутуп, өзүнүн жаратылышын эске албай, кайра тирилүүнү танып койбойт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын кудурети чексиз: Ал жоктон жаратууга кудуреттүү болсо, өлгөндөрдү кайра тирилтүүгө да кудуреттүү. Бул биздин ыйманыбызды бекемдейт.
• Ой жүгүртүүгө чакыруу: Адам өзүнүн жаратылышын ойлонуп, Аллахтын кудуретин таанышы керек. Бул бизди терең ой жүгүртүүгө, илимге жана ыйманга жетелейт.
• Кайра тирилүүнүн чындыгы: Бул аят кайра тирилүүнүн акыйкат экенин далилдейт. Биз бул дүйнөдөгү жашообуздун убактылуу экенин жана акырет үчүн даярдык көрүшүбүз керектигин эстен чыгарбайбыз.
• Исламдын жөнөкөйлүгү жана акылга шайкештиги: Ислам дини адамдын акылына кайрылып, ой жүгүртүүгө чакырат. Бул аят аркылуу биз Исламдын акыйкат жана акылга шайкеш дин экенин көрөбүз.
• Аллахтын ырайымы: Аллах бизди жоктон жаратып, жашоо берди. Бул Анын чоң ырайымы. Биз Ага шүгүр кылып, Анын буйруктарын аткарышыбыз керек.

Бул аят бизди ой жүгүртүүгө, ыйманды бекемдөөгө жана акырет үчүн даярдык көрүүгө чакырат. Аллах бизге акыл-эс жана жүрөк берген, ошондуктан биз Анын жараткандарын ойлонуп, Ага ыйман келтиришибиз керек.