સૂરા અલ-બકરા — આયત 115

શબ્દોના અર્થ:

• الْمَشْرِقُ: સૂર્ય ઉગવાની દિશા, પૂર્વ.
• الْمَغْرِبُ: સૂર્ય આથમવાની દિશા, પશ્ચિમ.
• تُوَلُّوا: તમે તમારું મુખ ફેરવો, તમે જે તરફ રુખ કરો.
• فَثَمَّ: તો ત્યાં, તે જ જગ્યાએ.
• وَجْهُ اللَّهِ: અલ્લાહની દિશા જેનો તેમણે આદેશ આપ્યો છે, અલ્લાહની રઝા અને તેમની ઇબાદત.
• وَاسِعٌ: ખૂબ વિશાળ, જેની દયા અને આપવાની ક્ષમતા અપાર છે.
• عَلِيمٌ: સર્વજ્ઞ, દરેક વાતનો જાણનાર.

આયતનો તફસીર:

આખું પૂર્વ અને પશ્ચિમ, અને તેમની વચ્ચેની દરેક વસ્તુ અલ્લાહ તઆલાની માલિકીમાં છે. તે જ સર્વસ્વનો માલિક અને સર્જનહાર છે. તેથી જ્યારે અલ્લાહ તમને કોઈ ચોક્કસ દિશામાં નમાઝ પઢવાનો આદેશ આપે — પછી તે બૈતુલ-મુકદ્દસ હોય કે કાબા — તો તમે જ્યાં પણ તમારું મુખ ફેરવો, ત્યાં અલ્લાહની દિશા જ છે, કારણ કે દરેક દિશા અલ્લાહની જ માલિકીની છે. જો કિબ્લાની દિશા નક્કી કરવામાં ભૂલ થઈ જાય, અથવા કોઈ મુશ્કેલીના કારણે કિબ્લા તરફ મુખ કરવું અઘરું પડે, તો તેમાં કોઈ દોષ નથી, કારણ કે બધી દિશાઓ અલ્લાહની જ છે. નમાઝમાં અસલ વસ્તુ અલ્લાહની રઝા અને તેની ઇબાદત છે, દિશા એ ફક્ત એક સાધન છે. ખરેખર અલ્લાહ ખૂબ વિશાળ છે — તેની રહેમત અને તેની આપવાની ક્ષમતા દરેક વસ્તુને આવરી લે છે, અને તે તેના બંદાઓ માટે સહેલાઈ પેદા કરે છે. તે દરેક વ્યક્તિના ઇરાદા અને કર્મોને સારી રીતે જાણે છે; તેમના નિય્યત, તેમની નમાઝ અને તેમની દુઆમાંથી કંઈ પણ તેનાથી છૂપું નથી.

આયતમાંથી શીખવા મળતી ફાયદા:

1. અલ્લાહની માલિકી સર્વવ્યાપી છે — પૂર્વ, પશ્ચિમ, ઉત્તર, દક્ષિણ, આકાશ, ધરતી — બધું અલ્લાહનું જ છે. આ વિચાર મુસલમાનના દિલમાં એકતા અને અલ્લાહ પ્રત્યે સમર્પણની ભાવના જગાવે છે.
2. દીનમાં સહેલાઈ છે — અલ્લાહ તઆલા તેના બંદાઓને એવી રીતે ઇબાદત કરાવે છે જે તેમની શક્તિ અને પરિસ્થિતિને અનુકૂળ હોય. જ્યારે કિબ્લાની દિશા ન મળે અથવા ભૂલ થાય તો પણ નમાઝ કબૂલ થાય છે — આ અલ્લાહની અપાર કૃપા છે.
3. નિય્યત (ઇરાદો) નું મહત્વ — અલ્લાહ દરેક વ્યક્તિના દિલની વાત જાણે છે. બાહ્ય દિશા કરતાં અંદરની નિષ્ઠા અને અલ્લાહની રઝા વધુ મહત્ત્વની છે. આ આપણને શીખવે છે કે ઇબાદત દેખાવ માટે નહીં, પરંતુ સાચા દિલથી કરવી જોઈએ.
4. અલ્લાહની રહેમત વિશાળ છે — તે દરેકને આવરી લે છે. જે વ્યક્તિ અલ્લાહ તર