Sure Bakara — Ayet 245

Kelime Anlamları:

• Karz-ı Hasen (قرضًا حسنًا): Güzel borç; Allah rızası için, karşılık beklemeden, gönül hoşluğuyla yapılan harcama.
• Yakbıd (يَقْبِضُ): Daraltmak, rızkı daraltmak.
• Yebsut (يَبْسُطُ): Genişletmek, rızkı bol vermek.

Tefsir:

Ey iman edenler! Allah Teâlâ, kullarına ne kadar yüce bir lütufta bulunduğunu şu muhteşem ifadeyle bildiriyor: "Kim Allah'a güzel bir borç verirse..." Bu, Cenâb-ı Hakk'ın biz kullarına olan rahmetinin ve kereminin en büyük delillerinden biridir. Çünkü O, hiçbir şeye muhtaç olmayan, her şeyin sahibi olan yüce Allah'tır. O, bizim yaptığımız harcamaları kendisine verilen bir borç olarak kabul ediyor. Bu ne büyük bir şereftir! Bizler, O'nun rızasını kazanmak için malımızdan, servetimizden veriyoruz; O ise bunu kendisine verilmiş bir borç olarak kabul ediyor ve karşılığında kat kat fazlasını vaat ediyor.

Allah Teâlâ, bu güzel borcun karşılığının "kat kat artırılmış" olarak verileceğini bildiriyor. Bu artışın ne kadar büyük olduğunu ancak Allah bilir. Bir hadis-i şerifte buyurulduğu gibi, Allah yolunda yapılan bir harcama, yedi yüz katından daha fazlasıyla karşılık bulur. Bu, Allah'ın sonsuz kereminin bir tecellisidir. Kul, küçük bir tohum eker; Allah onu başaklara dönüştürür, her başakta yüzlerce tane yaratır. İşte Allah'ın ihsanı böyledir; O, az ameli çok ecirle mükâfatlandırır.

Sonra Allah Teâlâ şöyle buyuruyor: "Allah daraltır ve genişletir." Bu, O'nun kulları üzerindeki hikmetinin bir gereğidir. Kimi kuluna az rızık verir, kimi kuluna bol rızık verir. Bu, O'nun adaletinin ve hikmetinin bir sonucudur. Bazen bir kul için daraltmak hayırlıdır, bazen genişletmek. Çünkü Allah, her kulunun durumunu en iyi bilendir. Bu yüzden ey müminler! Rızkınızın daralmasından endişe ederek Allah yolunda harcamaktan çekinmeyin. Çünkü rızkı veren Allah'tır. Siz O'nun yolunda harcadıkça, O sizin rızkınızı artıracaktır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Sadaka, malı eksiltmez." (Müslim) Yani Allah yolunda yapılan harcama, kişinin malını azaltmaz; aksine bereketlendirir ve artırır.

Ve son olarak Allah Teâlâ şöyle buyuruyor: "Ve O'na döndürüleceksiniz." Bu, hesap gününü hatırlatır. Ey insanlar! Unutmayın ki hepiniz öleceksiniz ve Allah'ın huzurunda toplanacaksınız. O gün, dünyada yaptığınız her şeyin karşılığını göreceksiniz. Allah yolunda harcayanlar, o gün ecirlerinin en güzelini bulacaklar. O gün pişmanlık duymamak için bugün, bu fırsatı değerlendirin. Malınızın bir kısmını Allah yolunda harcayın; çünkü bu harcama, sizin için bir yatırımdır ve karşılığı kat kat verilecektir.

Bu ayet, bize cömertliği, infakı ve Allah'a güvenmeyi öğretiyor. Allah'ın rızasını kazanmak için yapılan her harcama, asla boşa gitmez. O, verenin elinden tutar ve ona kat kat fazlasını verir. Öyleyse ey müminler! Allah'ın bu güzel vaadine güvenin, eliniz açık olsun, cömert olun. Çünkü siz, O'nun rızasını kazanmak için verdikçe, O da size dünyada bereket, ahirette ise cennetini ihsan edecektir.