Sura Al-Bakara — Werset 278

Znaczenie słów:

• اتَّقُوا اللَّهَ – bójcie się Allaha, przestrzegajcie Jego nakazów i unikajcie Jego zakazów.
• وَذَرُوا – pozostawcie, porzućcie, zaniechajcie.
• مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبَا – to, co pozostało wam do odzyskania z odsetek (lichwy), czyli należności wynikające z wcześniej udzielonych pożyczek na procent, które nie zostały jeszcze spłacone.

Tafsir (wyjaśnienie) wersetu:

O wy, którzy uwierzyliście w Allaha i poszliście za Jego Posłańcem! Bójcie się Allaha, wypełniając Jego polecenia i unikając tego, czego On zakazał. Porzućcie żądanie zwrotu tej części odsetek (riba), która pozostała wam do odzyskania od dłużników – czyli tej kwoty, która przekracza wasz pierwotny kapitał, a którą mieliście otrzymać przed objęciem zakazu lichwy. Jeśli bowiem naprawdę wierzycie w Allaha i w to, czego On wam zakazał, to musicie podporządkować się Jego nakazom i zrezygnować z tych należności. Prawdziwy iman (wiara) nie ogranicza się jedynie do słów, ale wymaga czynów – a posłuszeństwo wobec Boga w tym, co trudne dla ludzkiej natury, jest dowodem szczerości wiary.

Werset ten jest wezwaniem do porzucenia wszelkich pozostałości lichwy, nawet jeśli wiąże się to z utratą części majątku. Allah nakazuje wierzącym, aby całkowicie oczyścili swoje finanse z tego, co zakazane, i zadowolili się jedynie zwrotem swojego kapitału. Jest to jednocześnie zapowiedź tego, co przychodzi w następnym wersecie – że jeśli ktoś nie zastosuje się do tego nakazu, wypowiada wojnę Allahowi i Jego Posłańcowi.

Korzyści płynące z wersetu:

1. Wiara wymaga posłuszeństwa w trudnych chwilach – prawdziwy iman objawia się wtedy, gdy człowiek rezygnuje z rzeczy, które są mu drogie, jeśli Bóg ich zakazał. Porzucenie odsetek, nawet kosztem straty finansowej, jest dowodem szczerości wiary.
2. Zakaz lichwy jest absolutny i nie podlega negocjacjom – Allah nie pozostawia żadnej furtki dla tych, którzy chcieliby czerpać korzyści z odsetek. Nawet to, co już wcześniej było ustalone, musi zostać porzucone po objawieniu zakazu.
3. Człowiek, który boi się Allaha, przedkłada Jego nakazy nad własne korzyści – taqwa (bogobojność) to nie tylko unikanie grzechów, ale także aktywne dążenie do tego, co Allah nakazał, nawet jeśli wymaga to poświęceń.
4. Islam dba o sprawiedliwość ekonomiczną – zakaz lichwy ma na celu ochronę słabszych przed wyzyskiem i budowanie społeczeństwa opartego na współpracy i wzajemnym wsparciu, a nie na wykorzystywaniu cudzej potrzeby.
5. Łatwość i błogosławieństwo w tym, co zgodne z prawem Bożym – rezygnacja z rzeczy zakazanych nie jest stratą, lecz zyskiem w oczach Allaha. Ten, kto porzuca riba, zyskuje czystość majątku i błogosławieństwo w tym, co posiada.
6. Islam jest religią praktyczną – nie wystarczy deklarować wiarę słowami; trzeba ją potwierdzać czynami. Ten werset uczy, że wiara i postępowanie są nierozerwalnie związane.