સૂરા અલ-બકરા — આયત 51

શબ્દોની સમજૂતી:

• وَإِذْ: અને યાદ કરો જ્યારે.
• وَاعَدْنَا: અમે વચન આપ્યું / નિયત કર્યો.
• مُوسَى: મૂસા (અ.સ.) — અલ્લાહના પયગંબર.
• أَرْبَعِينَ لَيْلَةً: ચાલીસ રાત્રિ.
• اتَّخَذْتُمُ: તમે બનાવી લીધું / પકડી લીધું.
• الْعِجْلَ: વાછરડું.
• مِن بَعْدِهِ: તેમના પછી (તેમના ગયા પછી).
• ظَالِمُونَ: અત્યાચારી, પોતાના પર જુલમ કરનારા.

આયતનો તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા બની ઇસ્રાઈલને યાદ કરાવે છે કે જ્યારે અમે મૂસા (અ.સ.) સાથે ચાલીસ રાત્રિનો સમય નિયત કર્યો, જેથી તે સમયગાળામાં તૌરાત ઉતારવામાં આવે — જે તેમના માટે હિદાયત અને નૂર બની. પરંતુ મૂસા (અ.સ.) તૂર પર્વત તરફ ગયા પછી, તે થોડા સમયની ગેરહાજરીમાં જ તમે તમારા હાથે બનાવેલા વાછરડાને પોતાનો ઇલાહ (ઉપાસ્ય) બનાવી લીધો. આ અલ્લાહ સાથેનું સૌથી ઘોર કુફ્ર (અવિશ્વાસ) હતું. તમે આ કૃત્ય દ્વારા પોતાના જ પ્રાણ પર અત્યાચાર કર્યો, કારણ કે ઇબાદત (ઉપાસના)નો હક ફક્ત અલ્લાહ તઆલા માટે જ છે, અને તમે તેને બિનહક્ક વસ્તુ તરફ વાળી દીધી.

આયતમાંથી મળતા ફાયદા:

1. અલ્લાહની નેઅમતોની યાદ: અલ્લાહ તઆલા પોતાના બંદાઓને તેની કૃપાઓ યાદ કરાવે છે, જેથી તેમના દિલોમાં શુક્ર અને મુહબ્બત પેદા થાય.
2. હિદાયતનો સ્રોત ફક્ત અલ્લાહ: સાચી હિદાયત અને નૂર ફક્ત અલ્લાહ તરફથી આવે છે. તૌરાત જેવો ગ્રંથ પણ અલ્લાહના આદેશથી જ ઉતરે છે.
3. શિર્કની ભયાનકતા: મૂસા (અ.સ.) જેવા મહાન પયગંબરની ગેરહાજરીમાં પણ લોકો શિર્કમાં ડૂબી ગયા. આનાથી ખબર પડે છે કે શિર્ક કેટલો ખતરનાક રોગ છે, અને દરેક ઝમાનામાં તેનાથી બચવું જરૂરી છે.
4. અત્યાચારની વ્યાખ્યા: પોતાના પર જુલમ કરવો એટલે અલ્લાહની ઇબાદતમાં બીજાને ભાગીદાર બનાવવો. આ સૌથી મોટો અત્યાચાર છે.
5. તૌબાનો દરવાજો: આ ઘટના બની ઇસ્રાઈલ માટે ચેતવણી હતી, અને આપણા માટે પણ શીખ છે કે ભૂલ પછી અલ્લાહ તરફ પાછા ફરવું જોઈએ, કારણ કે અલ્લાહ ગાફૂર (માફ કરનાર) અને રહીમ (દયાળુ) છે.
6. ઇસ્લામની સરળતા: અલ્લાહ તઆલા આખી ઘટના કહીને આપણને શીખ આપે છે કે ફક્ત તેની જ ઇબાદત કરો, જેથી આપણે દુનિયા અને આખિરતમાં કામયાબ થઈએ. આ જ સાચો માર્ગ છે, જે આપણને શાંતિ અને સફળતા તરફ દોરે છે.