સૂરા અલ-બકરા — આયત 8

શબ્દોના અર્થ:

• وَمِنَ النَّاسِ: અને લોકોમાંથી
• مَن يَقُولُ: એવા લોકો છે જે કહે છે
• آمَنَّا: અમે ઈમાન લાવ્યા
• بِاللَّهِ: અલ્લાહ પર
• وَبِالْيَوْمِ الْآخِرِ: અને આખિરતના દિવસ પર (કિયામતના દિવસ પર)
• وَمَا هُم بِمُؤْمِنِينَ: અને વાસ્તવમાં તેઓ મોમિન (ઈમાનવાળા) નથી

તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા આ આયતમાં મુનાફિકો (દંભીઓ) ની એક જૂથનો ઉલ્લેખ કરે છે. આ લોકો પોતાની જીભથી કહે છે કે "અમે અલ્લાહ પર અને કિયામતના દિવસ પર ઈમાન લાવ્યા છીએ," પરંતુ તેઓના દિલમાં ઈમાન નથી હોતું. તેઓ ફક્ત બહારથી મુસલમાનો જેવા દેખાય છે, જ્યારે અંદરથી તેઓ કાફિર (અવિશ્વાસી) છે.

આ લોકો પોતાના જીવ અને ધનની સલામતી માટે મુસલમાનો સાથે જોડાયેલા રહે છે, પરંતુ તેઓનું અંતર હકીકતમાં ઈમાનથી ખાલી છે. તેઓ મુસલમાનો અને કાફિરો વચ્ચે ડગમગતા રહે છે, ક્યારેય સાચા ઈમાનની સ્થિતિમાં સ્થિર થતા નથી. અલ્લાહ તઆલા સ્પષ્ટ કરે છે કે તેઓ જૂઠા છે — તેઓના દાવા છતાં તેઓ ક્યારેય સાચા મોમિન નથી.

આ આયતમાંથી મળતા ફાયદા:

1. ઈમાન ફક્ત જીભથી નહીં, દિલથી હોવું જોઈએ — સાચું ઈમાન એ છે જે દિલમાં ઊંડે સુધી જમાવટ થાય અને જીભ તેની અભિવ્યક્તિ કરે. ફક્ત જીભથી કહેવું પૂરતું નથી.
2. દંભ અને બેમુખાપણું ખતરનાક છે — જે લોકો બહારથી મુસલમાન દેખાય પણ અંદરથી ઈમાનથી ખાલી હોય, તેમની સ્થિતિ ખૂબ જ ચિંતાજનક છે.
3. અલ્લાહ દરેક વ્યક્તિના દિલની હાલત જાણે છે — આપણે ભલે લોકોને ધોકો આપી શકીએ, પણ અલ્લાહથી કંઈ છુપાયેલું નથી. તેથી આપણે હંમેશા નિખાલસ અને સાચા બનવું જોઈએ.
4. ઈમાનની સાચી કસોટી — સાચા ઈમાનની ઓળખ એ છે કે વ્યક્તિના શબ્દો, કર્મો અને દિલની નિયત એકસરખા હોય. જ્યારે આ ત્રણેયમાં વિરોધાભાસ હોય, ત્યારે તે દંભની નિશાની છે.
5. ઇસ્લામની સુંદરતા — ઇસ્લામ એ સ્પષ્ટતા અને પ્રામાણિકતાનો ધર્મ છે. તે દંભ અને છુપાવવાને બદલે નિખાલસતા અને સચ્ચાઈને પ્રોત્સાહન આપે છે. આ આયત આપણને શીખવે છે કે અલ્લાહ સમક્ષ અને લોકો સમક્ષ એકસરખા રહેવું એ જ સાચી ઈબાદત છે.