સૂરા અલ-બકરા — આયત 83

શબ્દોના અર્થ:

• مِيثَاقَ: દૃઢ કરાર, મજબૂત વચન.
• بَنِي إِسْرَائِيلَ: ઇસ્રાઈલની સંતાન, યાકૂબ (અ.સ.) ના વંશજો.
• إِحْسَانًا: ઉપકાર કરવો, સારી રીતે વર્તવું.
• ذِي الْقُرْبَىٰ: સગાંસંબંધીઓ.
• الْيَتَامَىٰ: અનાથ બાળકો.
• الْمَسَاكِينِ: ગરીબ અને જરૂરિયાતમંદ લોકો.
• حُسْنًا: સારી, મીઠી અને નમ્ર વાત.
• أَقِيمُوا الصَّلَاةَ: નમાઝ કાયમ કરો, પૂરી રીતે અદા કરો.
• آتُوا الزَّكَاةَ: ઝકાત આપો.
• تَوَلَّيْتُمْ: તમે મુખ ફેરવી લીધું, પાછા ફરી ગયા.
• مُعْرِضُونَ: અવગણના કરનારા, બેદરકાર.

આયતની તફસીર:

હે ઇસ્રાઈલની સંતાન! યાદ કરો તે સમયને જ્યારે અમે તમારી પાસેથી એક દૃઢ કરાર લીધો હતો. એ કરારમાં સૌથી પહેલી અને સૌથી મહત્ત્વની વાત એ હતી કે તમે ફક્ત અલ્લાહની જ ઇબાદત કરો, તેની સાથે કોઈને ભાગીદાર ન ઠેરવો. આ સિવાય અમે તમને તાકીદ કરી હતી કે માતા-પિતા સાથે ભલાઈ અને ઉપકારનો વ્યવહાર કરો, સગાંસંબંધીઓ સાથે સારો સંબંધ રાખો, અનાથ બાળકોની સંભાળ લો અને ગરીબ તથા જરૂરિયાતમંદ લોકોની મદદ કરો. લોકો સાથે વાત કરતી વખતે મીઠી, નમ્ર અને સારી વાત કરો — ભલાઈનો આદેશ આપો અને ખરાબીથી રોકો, પણ કઠોરતા અને સખ્તીથી નહીં. નમાઝને પૂરી રીતે અદા કરો અને ઝકાત આપો. આ બધી બાબતોનો તમને કરાર આપવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ પછી તમે આ કરારને તોડી નાખ્યો અને મુખ ફેરવી લીધું — સિવાય કે તમારામાંથી થોડા લોકોએ જ તેને નિભાવ્યો. અને તમે તો હજુ પણ અવગણના કરનારા જ છો, પોતાના બાપ-દાદાઓની જેમ જ બેદરકારી દાખવી રહ્યા છો.

આયતમાંથી મળતા ફાયદા:

1. તૌહીદનું મહત્ત્વ: સૌથી પહેલો અને સૌથી મોટો હક અલ્લાહનો છે — તેની એકતાને માનવી અને ફક્ત તેની જ ઇબાદત કરવી. આ જ દરેક નબી અને દરેક ધાર્મિક શિક્ષણનો પાયો છે.
2. માતા-પિતા અને સગાંઓનો હક: ઇસ્લામ ફક્ત ઇબાદતનો જ ધર્મ નથી, પણ તે આપણને માતા-પિતા, સગાંસંબંધીઓ, અનાથો અને ગરીબો પ્રત્યે ભલાઈ અને ઉપકારનો આદેશ આપે છે. આ દર્શાવે છે કે ઇસ્લામમાં સામાજિક જવાબદારીઓ અને માનવીય સંબંધોનું ખૂબ મહત્ત્વ છે.
3. મીઠી વાણીની તાલીમ: લોકો સાથે નમ્રતાથી અને સારી રીતે વાત કરવી એ ઇસ્લામની સુંદર શિક્ષા છે. ભલાઈનો આદેશ આપવો અને ખરાબીથી રોકવું, પણ પ્રેમ અને નમ્રતાથી — આ એક મુસલમાનની ઓળખ છે.
4. **નમાઝ અને ઝકાતન