Sure Bakara — Ayet 83

Kelime Anlamları:

• Mîsâk: Sağlam, güçlü ve bağlayıcı söz, antlaşma, ahit.
• Zîl-kurbâ: Yakın akrabalar, soy bağıyla bağlı olanlar.
• Yetîm: Babası ölmüş, ergenlik çağına ulaşmamış çocuk.
• Mesâkîn: İhtiyaç sahipleri, yoksullar, geçim sıkıntısı çekenler.
• Tevellîtüm: Yüz çevirdiniz, sözünüzden döndünüz, antlaşmayı bozdunuz.
• Mu'ridûn: Yüz çevirenler, sırtını dönenler, umursamayanlar.

Tefsir:

Ey İsrailoğulları! Allah'ın size verdiği büyük nimetleri ve geçmişte yaptığınız antlaşmaları hatırlayın. Allah, sizden çok ağır ve bağlayıcı bir söz almıştı. Bu antlaşmada size şunlar emredilmişti:

"Yalnızca Allah'a kulluk edeceksiniz." Hiçbir şeyi O'na ortak koşmayacaksınız. İbadet yalnızca O'na yapılacak, yalnızca O'ndan yardım istenecekti.

"Anne babaya iyilik edeceksiniz." Onlara saygı gösterecek, sözlerini dinleyecek, ihtiyaçlarını karşılayacak, onlara karşı merhametli ve şefkatli olacaktınız. Onlara "öf" bile demeyecektiniz.

"Yakın akrabalara, yetimlere ve yoksullara iyilik edeceksiniz." Aile bağlarını koruyacak, kimsesiz çocuklara sahip çıkacak, muhtaçların elinden tutacaktınız. Toplumda yardımlaşma ve dayanışma ruhunu canlı tutacaktınız.

"İnsanlara güzel söz söyleyeceksiniz." Sözleriniz doğru, yumuşak ve güzel olacaktı. İnsanlarla güzel geçinecek, onlara iyiliği emredip kötülükten sakındıracaktınız. Sert ve kırıcı değil, yapıcı ve ılımlı bir dil kullanacaktınız.

"Namazı dosdoğru kılacak, zekâtı vereceksiniz." Allah ile aranızdaki bağı namazla güçlendirecek, kullar arasındaki kardeşlik bağını da zekâtla pekiştirecektiniz.

İşte bu büyük antlaşmayı yaptıktan sonra siz, içinizden çok az bir topluluk hariç, bu ahitten yüz çevirdiniz. Sözünüzde durmadınız, verdiğiniz sözü bozdunuz. Hâlâ da yüz çevirmeye devam ediyorsunuz. Oysa bu emirler, sizin hem dünyanız hem de ahiretiniz için hayırlı olan emirlerdi.

Bu ayet, biz Müslümanlara da önemli dersler vermektedir. Allah'ın emirlerine uymanın, verdiğimiz sözde durmanın ve insanlara güzel davranmanın önemini vurgulamaktadır. Bizler, İsrailoğulları gibi Allah'ın ahdini bozanlardan olmayalım. Allah'a verdiğimiz sözü tutalım, O'na ibadet edelim, anne babamıza ve yakınlarımıza iyilik edelim, yetimleri ve yoksulları gözetelim, insanlarla güzel geçinelim, namazımızı kılalım ve zekâtımızı verelim. Unutmayalım ki bu emirler, bizi hem dünyada huzura hem de ahirette kurtuluşa götürecek yüce rehberlerdir. Allah'ın rahmeti, bu emirlere uyanların üzerine olsun.