સૂરા અલ-બકરા — આયત 84

૧) શબ્દોના અર્થ:

• مِيثَاقَكُمْ (મીસાકકુમ): તમારો દૃઢ કરાર, મજબૂત વચન.
• لَا تَسْفِكُونَ (લા તસ્ફિકૂન): તમે રક્ત વહાવશો નહીં, ખૂન નહીં કરશો.
• دِمَاءَكُمْ (દિમાઅકુમ): તમારા લોહી, એટલે કે એકબીજાનું ખૂન.
• لَا تُخْرِجُونَ أَنفُسَكُم (લા તુખરિજૂન અન્ફુસકુમ): તમે એકબીજાને તમારા ઘરોમાંથી બહાર કાઢશો નહીં.
• أَقْرَرْتُمْ (અકરરતુમ): તમે સ્વીકાર્યું, કબૂલ કર્યું.
• تَشْهَدُونَ (તશ્હદૂન): તમે સાક્ષી છો, પુરાવો આપો છો.

૨) આયતની તફસીર:

હે બની ઇસરાઈલ! યાદ કરો તે સમયને જ્યારે અમે તમારા પિતૃઓ પાસેથી તૌરાતમાં એક દૃઢ કરાર લીધો હતો. તે કરારમાં ત્રણ મુખ્ય બાબતો હતી: પ્રથમ એ કે તમે એકબીજાનું ખૂન નહીં કરો, બીજું એ કે તમે એકબીજાને તેમના ઘરો અને વતનમાંથી જબરજસ્તી બહાર નહીં કાઢો. આ કરાર એટલા માટે લેવામાં આવ્યો કે તમારા સમાજમાં શાંતિ, ભાઈચારો અને એકતા કાયમ રહે, અને કોઈ પણ વ્યક્તિ પોતાના ભાઈ સામે હાથ ઉઠાવવાની હિંમત ન કરે.

પછી અલ્લાહ તઆલા ફરમાવે છે કે તમે પોતે આ કરારને સ્વીકાર્યો હતો, તમારી જાતે જ તેની સાચાઈની કબૂલાત કરી હતી, અને તમે પોતે તેના પર સાક્ષી છો. એટલે કે આ કરાર તમારા પર બહારથી થોપવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ તમે પોતાની મરજીથી તેને માન્ય કર્યો હતો. આ બાબત તમારા પર એક ભારે જવાબદારી છે, જેનો હિસાબ તમારે અલ્લાહ સમક્ષ આપવો પડશે.

આ આયત યહૂદીઓને તેમના પૂર્વજોના વચનની યાદ અપાવે છે, જેથી તેઓ સમજે કે ખૂન અને દેશનિકાલ જેવા ગુનાઓ કેવળ સામાજિક ગુનાઓ નથી, પરંતુ અલ્લાહ સાથેના કરારનો ભંગ પણ છે. જે લોકો આ કરારને તોડે છે, તેઓ અલ્લાહના આદેશની અવજ્ઞા કરે છે અને પોતાના જ ભાઈઓ સામે ઝુલ્મ કરે છે.

૩) આ આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને શીખ:

1. જીવનની પવિત્રતા: ઇસ્લામમાં માનવ જીવનને અત્યંત પવિત્ર ગણવામાં આવ્યું છે. કોઈ પણ નિર્દોષ વ્યક્તિનું ખૂન કરવું એ મોટું પાપ છે, પછી તે ભાઈ હોય કે પડોશી.
2. ભાઈચારાની હિફાજત: આ આયત આપણને શીખવે છે કે એક જ સમાજ, એક જ ધરતી પર રહેતા લોકોએ એકબીજા સાથે મહોબ્બત અને ભાઈચારાથી રહેવું જોઈએ, નફરત અને ઝગડાથી નહીં.
3. વચનની વફાદારી: અલ્લાહ સાથે કરેલા કરારનું પાલન કરવું એ ઈમાનનો ભાગ છે. જે વ્યક્તિ વચન તોડે છે, તે અલ્લાહ સમક્ષ જવાબદાર ઠરશે.
4. ઘર અને વતનનો હક: કોઈને તેના ઘર કે વત