Та Ха сүресі — Аят 53

1. Сөздерге түсініктеме:

• مَهْدًا (мәһдан): Төселген, дайындалған, жайлы етілген орын; бесік тәрізді тегіс әрі қолайлы жер.
• سَلَكَ (сәләкә): Енгізді, салды, жүргізіп берді.
• سُبُلًا (сүбүлән): Жолдар, өткелдер (сүбүл — сәбилдің көпше түрі).
• أَزْوَاجًا (әзуджән): Түрлер, жұптар, әр түрлі топтар.
• شَتَّى (шәттә): Әртүрлі, алуан түрлі, бір-біріне ұқсамайтын.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Аллаһ тағаланың адам баласына деген шексіз мейірімі мен рақымын баяндайды. Аллаһ жер бетін адамдарға төселген, жайлы, өмір сүруге, егін егіп, тұрмыс құруға қолайлы етіп жаратты. Ол жер бетінде адамдар жүретін, бір жерден екінші жерге барып, тіршілік құратын түрлі жолдарды, өткелдерді пайда етті. Сондай-ақ Ол аспаннан жаңбыр жаудырып, сол су арқылы жерден әртүрлі дәмді, түрлі-түсті, пайдасы алуан өсімдіктерді, дақылдарды шығарды. Мұның бәрі — Аллаһтың адамзатқа жасаған зор игілігі мен көркем сыйы. Аяттың алдыңғы бөлігінде Мұса пайғамбар (оған Аллаһтың сәлемі болсын) Раббы туралы хабар берсе, соңғы бөлігінде Аллаһ тағала Өзі туралы «Біз шығардық» деп хабарлайды. Бұл — Аллаһтың жалғыздығын, құдіретінің шексіздігін және Оның әр нәрсені жаратушы екенін білдіреді.

1. Алынатын ғибраттар:

• Аллаһ тағала жерді адамдарға жайлы етіп жаратқаны — Оның шексіз мейірімінің белгісі. Осы игіліктерді ойлап, Аллаһқа шүкір етуіміз керек.
• Жер бетіндегі жолдар, аспаннан жауған жаңбыр, жерден шыққан алуан түрлі өсімдіктер — бәрі Аллаһтың құдіретімен жаратылған. Бұл адамды Аллаһты тануға, Оған сенуге жетелейді.
• Ислам діні адамды табиғатты байқап, ондағы Аллаһтың белгілерін көруге шақырады. Әрбір жаңбыр тамшысы, әрбір өсімдік түрі — Аллаһтың бар екенінің дәлелі.
• Аллаһтың берген нығметтерін пайдаланып, оны жақсылыққа жарату, жерді күтіп-баптау, табиғатты қорғау — мұсылманның парызы.
• Бұл аят адамды Аллаһтың сыйларын мойындап, Оған құлшылық етуге, шариғат жолымен жүруге шақырады. Ислам — адам баласын жақсылыққа, игілікке, шүкіршілікке бастайтын дін.