Ta-Ha surəsi — Ayə 89

Kəlmələrin mənaları:

• yəricu – qayıtmaq, cavab vermək, söz söyləmək.
• qavlən – söz, kəlam, cavab.
• yəmliku – gücü çatmaq, hakim olmaq, əldə etmək.
• dərran – zərər, pislik, bəla.
• nəf'an – fayda, xeyir, mənfəət.

Təfsir:

Bu ayə, Musa (əleyhissəlam) Tur dağına getdikdən sonra İsrail övladlarının Səmiri tərəfindən hazırlanmış buzov heykəlinə ibadət etmələri haqqındadır. Allah-Təala burada onların ağılsızlığını və düşüncəsizliyini üzə çıxararaq buyurur: "Məgər onlar görmürlərmi ki, bu buzov onlara heç bir söz qaytarmır, onlarla danışmır, onların suallarına cavab vermir?" Yəni o buzov nə onlarla danışa bilir, nə də onlara hər hansı bir xitab edə bilir. O, cansız bir varlıqdır, nə ağlı var, nə də qüdrəti.

Bundan əlavə, o buzov onlara nə bir zərər yetirə bilər, nə də bir fayda verə bilər. O, özü belə acizdir, heç bir şeyə gücü çatmır. Bəs necə olur ki, onlar belə aciz, cansız bir varlığı Allah qəbul edib ona ibadət edirlər? Bu, ən böyük cəhalət və azğınlıqdır. Çünki Allaha ibadət edən kəs, Ondan fayda və zərər gözləməlidir, Ondan yardım istəməlidir. Amma bu buzov nə fayda verə bilir, nə də zərəri dəf edə bilir. Belə bir varlığa ibadət etmək, ağıl və məntiqə tamamilə ziddir.

Bu ayə bizə öyrədir ki, ibadət yalnız hər şeyə qadir olan, eşidən, görən, danışan və hər şeyi yaradan Allaha məxsusdur. Ondan başqa heç bir varlığa, nə qədər böyük və qüdrətli görünsə də, ibadət etmək olmaz. Çünki bütün məxluqat acizdir, yalnız Allah-Təala hər şeyə qadirdir. Ey insanlar! Bir an düşünün: sizə fayda verə bilməyən, sizdən zərəri dəf edə bilməyən, sizinlə danışa bilməyən bir varlığa necə ibadət edirsiniz? Halbuki sizi yaradan, sizə ruzi verən, sizi eşidən və dualarınıza cavab verən Allah vardır. O, sizə hər an yaxındır, Ona üz tutun, yalnız Ondan kömək diləyin. Belə etsəniz, həm dünyada, həm də axirətdə xilas olarsınız.