Anbiyo surasi — Oyat 111

Kalimalarning ma'nolari:

• FITNA: Imtihon, sinov, og'ishga sabab bo'ladigan holat.
• MATA': Dunyo ne'matlaridan foydalanish, vaqtinchalik zavqlanish.
• HIN: Belgilangan muddat, ajallar tugashi.

Tafsir:

Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ga azobni tezlashtirishni talab qilganlar, ular: "Qachon bu va'da amalga oshadi?" deyishardi. Shunda Alloh taolo bandasiga: "Men bilmayman, balki bu azobning kechiktirilishi sizlar uchun sinovdir", deyishni buyuradi. Ya'ni, azobning kechiktirilishi rahm-shafqat emas, balki sizlarni imtihon qilishdir. Alloh sizlarga muhlat berib, dunyo ne'matlaridan foydalanishga imkon yaratdi. Bu esa sizlarning kufrda va gunohda davom etishingizga sabab bo'ladi. Natijada, oxiratda azobingiz yanada og'irroq bo'ladi. Bu muhlat va ne'matlar abadiy emas, balki belgilangan muddatgacha — har biringizning ajalingiz yetguncha davom etadi. Alloh taolo ularni bu dunyoda erkin qoldirib, qachon tavba qilishlarini yoki kufrda davom etishlarini ko'radi. Bu holat ular uchun ogohlantirish va ibratdir.

Foydalar:

Ushbu oyatdan olinadigan saboqlar shundan iboratki, inson dunyoda ne'mat va farovonlikda yashashi uning yaxshi holatda ekanligini bildirmaydi. Alloh ba'zi odamlarga muhlat berib, ularni sinovdan o'tkazadi. Shuning uchun mo'min kishi dunyoviy ne'matlarga berilib ketmasligi, balki har doim Allohga itoatda bo'lishi va oxiratni eslab yurishi lozim. Allohning kechiktirishi jazolashdan voz kechish emas, balki bandaga tavba qilish imkoniyatini berishdir. Bu esa Allohning rahmli va hikmatli ekanini ko'rsatadi.