سوره انبیاء — آيت 111

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• أَدْرِي: مون کي خبر ناهي.
• فِتْنَةٌ: آزمائش، امتحان.
• مَتَاعٌ: فائدو، عارضي سامان ۽ لطف.
• حِينٍ: هڪ مقرر وقت تائين، يعني زندگيءَ جي مقرر مدت تائين.

2) تفسير:

اي پيغمبر! کين چؤ ته آئون نه ٿو ڄاڻان ته جيڪو عذاب اوھان کي جلد اچڻ لاءِ چئو ٿا، ان ۾ دير ڇو ٿي رهي آهي. ٿي سگهي ٿو ته هي دير اوھان لاءِ هڪ آزمائش هجي ۽ اوھان کي دنيا جي زندگيءَ مان هڪ خاص وقت تائين فائدو وٺڻ جو موقعو ڏنو پيو وڃي. يعني اوھان کي عذاب ۾ دير ڪرڻ جو سبب اهو آهي ته اوھان کي دنيا ۾ ڪجهه وقت تائين زندگيءَ جو سامان ۽ آسائش ملي، پر هي دير اوھان لاءِ آزمائش به آهي ته اوھان انهيءَ وقت ۾ ڇا ڪندا آهيو؟ ڇا اوھان توبهه ڪري الله ڏانهن موٽندا يا نه؟ ۽ هي دير اوھان کي وڌيڪ گمراهي ۽ سرڪشي ۾ وجهي سگهي ٿي، جنهنڪري اوھان جو عذاب اڳي کان به وڌيڪ سخت ٿي سگهي ٿو. غرض ته هي مهلت اوھان لاءِ رحمت به ٿي سگهي ٿي ۽ عذاب جو سبب به.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ پنهنجي حڪمت ۽ علم جي مطابق عذاب ۾ دير ڪري ٿو، ۽ ان دير ۾ به انسان لاءِ ڪا نه ڪا مصلحت ۽ آزمائش هوندي آهي.
• دنيا جي زندگي عارضي ۽ محدود آهي، ان ۾ جيڪو به سامان ۽ آسائش ملي ٿي، سا هڪ مقرر وقت تائين آهي، ان تي مغرور نه ٿيڻ گهرجي.
• عذاب ۾ دير کي رحمت سمجهي توبهه ۽ نيڪيءَ ڏانهن موٽڻ گهرجي، نه ته وڌيڪ سرڪشي ۽ گناهن ۾ مبتلا ٿيڻ گهرجي.
• الله تعاليٰ جو هر فيصلو حڪمت ۽ مصلحت سان ڀريل آهي، انسان کي ان تي صبر ۽ رضا جو مظاهرو ڪرڻ گهرجي.
• قرآن مجيد ۾ الله تعاليٰ انسان کي بار بار نصيحت ۽ هدايت ڏئي ٿو ته هو دنيا جي عارضي زندگيءَ کي آخرت تي ترجيح نه ڏئي، ۽ هميشه توبهه ۽ نيڪ عمل جي طرف راغب رهي.