Ənbiya surəsi — Ayə 23

Ayənin mənası:

“O, etdiyi işlərdən sorğu-sual olunmaz, onlar isə sorğu-sual olunacaqlar.”

Kəlmələrin izahı:

• لا يُسْأَلُ – sorğu-sual edilməz, hesab-suala çəkilməz.
• عَمَّا يَفْعَلُ – etdiyi işlərdən, gördüyü əməllərdən.
• وَهُمْ يُسْأَلُونَ – onlar (bütün məxluqat) isə sorğu-sual olunacaqlar.

Təfsir:

Bu mübarək ayə Allah-Təalanın mütləq qüdrətini, iradəsini və hikmətini bəyan edir. Allah-Təala Öz mülkündə, Öz yaratdıqları arasında nə istəsə edər və heç kəs Onu etdiyi işlərə görə sorğu-sual edə bilməz. Çünki O, hər şeyi bilən, hər işi hikmətlə və ədalətlə edən, mülkünün yeganə sahibidir. Onun heç bir işi boş və mənasız deyildir; hər bir yaratdığı, hər bir hökmü və qəzası yerində və haqqındır.

Allah-Təala Öz bəndələrini yaratdığı kimi, onların əməllərini də bilir və onları əməllərinə görə sorğu-sual edəcəkdir. Bütün insanlar, cinlər və digər məxluqat – hamısı Allahın hüzurunda dayanıb öz əməllərinin hesabını verəcəklər. Bu, Allahın ədalətinin təzahürüdür. Çünki bəndələr Allahın qullarıdır və onların hər bir işi, hər bir hərəkəti məsuliyyət daşıyır.

Bu ayə bizə öyrədir ki, Allah-Təala heç bir şeyə möhtac deyildir, lakin bütün məxluqat Ona möhtacdır. O, Öz işlərində tam sərbəstdir və heç bir məxluqun Ona etiraz etməyə haqqı yoxdur. Bununla belə, Allah bəndələrinə qarşı son dərəcə mərhəmətlidir və onları yalnız etdikləri əməllərə görə mühakimə edəcəkdir.

Ey mömin qardaş! Bu ayədən ibrət al və bil ki, sənin hər bir əməlin, hər bir sözün və hər bir niyyətin qeydə alınır və gün gələcək ki, bütün bunların hesabını verəcəksən. Allah-Təala isə heç kəsə zülm etməz; əksinə, yaxşılıq edənlərə mükafat, pislik edənlərə isə ədalətli cəza verəcəkdir. Ona görə də həyatını Quran və Sünnəyə uyğun qur, Allahın razılığını qazanmağa çalış və unutma ki, Allah hər şeyi görür və eşidir.