Sura Al-Anbiya — Aya 23

Maana ya Maneno:

• Lā yus'alu: Haulizwi, hahojiwi.
• Ammā yaf'al: Kwa yale anayofanya, yaani vitendo vyake na maamuzi yake.
• Wa hum yus'alūn: Na wao (viumbe) watahojiwa na kuulizwa.

Ufafanuzi wa Aya:

Aya hii tukufu inathibitisha ukamilifu wa utawala wa Mwenyezi Mungu na upekee wake katika ufalme wake. Mwenyezi Mungu hahojiwi na yeyote kuhusu matendo yake, maamuzi yake, na hukumu zake, kwa sababu Yeye ndiye Mola Mlezi, Muumba, na Mwenye kufanya anachotaka katika ufalme wake bila kizuizi chochote. Hakuna anayeweza kumuuliza, "Kwa nini umefanya hivi?" kwa kuwa Yeye ni Mwenye hekima kamili, na kila anachokifanya kina hekima na maslahi, hata kama sisi hatuyaelewi.

Ama viumbe wake wote — wanadamu, malaika, na majini — watahojiwa na kuulizwa kuhusu matendo yao yote, madogo na makubwa. Watahesabiwa kwa kila jambo walilofanya, wala hawatanyanyukiwa hata chembe. Hii ni kwa sababu wao ni watumwa wa Mwenyezi Mungu, na matendo yao yana kasoro na makosa mengi, hivyo wanastahili kuhojiwa na kuadhibiwa au kuthawabiwa kulingana na matendo yao.

Faida Zinazotokana na Aya:

1. Utukufu wa Mwenyezi Mungu na ukuu wake: Aya hii inatufundisha kwamba Mwenyezi Mungu ni Mkuu kuliko viumbe vyake vyote, na hakuna anayeweza kumhoji au kumwuliza kuhusu uamuzi wake. Hii inatia moyo mja kumtii Mola wake kwa unyenyekevu na kukubali mapenzi yake kwa ridhaa.
2. Wajibu wa kujitathmini: Kwa kuwa viumbe watahojiwa kuhusu matendo yao, ni lazima kila mja ajichunguze mwenyewe kabla ya kuhojiwa, na ajitayarishe kwa siku ya hisabu kwa kufanya mema na kujiepusha na maovu.
3. Ridhaa na mapenzi ya Mungu: Inapotokea jambo lisilopendeza kwa mja, ni vyema ajue kwamba Mwenyezi Mungu anafanya kwa hekima, naye hatahojiwa kuhusu hilo. Hii inamletea mja utulivu wa moyo na kumfanya akubali mapenzi ya Mungu kwa subira na imani.
4. Haki na usawa wa Mwenyezi Mungu: Aya inathibitisha kwamba Mwenyezi Mungu ni Mwenye haki, kwani atahoji viumbe wake kwa matendo yao na kuwalipa kwa haki, bila dhulma yoyote. Hii inatia matumaini kwa waja kwamba kila mwenye kufanya wema atapata thawabu, na kila mwenye kufanya uovu atapata adhabu.