Аль-Муминун сүрәсе — Аять 113

Сүзләрнең мәгънәләре:

• لَبِثْنَا — без тордык, яшәдек.
• يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ — бер көн яки көннең бер өлеше.
• فَاسْأَلِ الْعَادِّينَ — санаучылардан сора, ягъни көннәрне һәм айларны санаучылардан (ягъни фәрештәләрдән) сора.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә кыямәт көнендәге хәлне сөйли. Гөнаһлы кешеләр, үзләрен дучар иткән куркыныч ґәзап һәм хәсрәт аркасында, дөньяда яки кабердә торган вакытларын бик кыска итеп хис итәчәкләр. Аларга: "Сез кайда һәм күпме тордыгыз?" — дип соралгач, алар һичшиксез: "Без бер көн яки көннең бер өлеше генә тордык", — дип җавап бирерләр. Ґәзапның авырлыгы һәм куркынычлыгы аларның вакытны оныттырган, хәтта алар үзләре дә төгәл белмиләр. Шуңа күрә алар: "Әгәр шикләнсәң, санаучылардан — ягъни көннәрне, айларны һәм гомерләрне исәпләүче фәрештәләрдән сора", — диләр. Ләкин бу — аларның хәлдән азуы һәм аптырау эчендә булулары аркасында әйтелгән сүз. Чынлыкта алар бик озак вакыт дөньяда яшәгәннәр, ләкин ґәзап куркынычы аларга вакытны оныттырган. Бу — аларның үкенечләрен һәм хәсрәтләрен күрсәтә, чөнки алар дөньядагы гомерләрен буш үткәргәннәр.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Кыямәт көнендәге ґәзапның авырлыгы шулкадәр зур булачак ки, ул кешеләрнең вакыт турындагы хәтерен югалтачак, хәтта алар үз гомерләрен бик кыска дип санаячак.
2. Дөньядагы гомер — бик кыйммәтле байлык, ул тиз уза, шуңа күрә аны Аллаһыга гыйбадәт кылып һәм изге гамәлләр эшләп үткәрергә кирәк.
3. Кыямәт көнендә кешеләрнең үз эшләренә үкенүләре файда бирмәячәк, шуңа күрә бүген үк тәүбә итеп, Аллаһыга кайтырга кирәк.
4. Фәрештәләр — Аллаһының әмерләрен үтәүчеләр, алар бөтен эшләрне, гомерләрне һәм вакытларны исәплиләр, бу безнең һәр эшебезнең исәпкә алыначагын күрсәтә.
5. Бу аять кешеләрне дөньядагы вакытларыннан файдаланырга, ахыргат өчен әзерләнергә өнди, чөнки ул вакыт бик тиз узачак һәм кайтарып булмаячак.