سوره مؤمنون — آیه 113

معانی کلمات:

• لَبِثْنَا: ماندیم، توقف کردیم.
• بَعْضَ یَوْمٍ: قسمتی از یک روز.
• الْعَادِّینَ: شمارندگان و حسابگران (کسانی که حساب روزها و زمانها را میدانند).

تفسیر آیه:

اهل دوزخ در پاسخ به سؤال خداوند که از آنان پرسید: «چه مدت در زمین توقف کردید؟» میگویند: «ما تنها یک روز یا بخشی از یک روز درنگ کردیم.» این سخن از شدت هول و وحشت عذاب و ترس فراوانی است که آنان را فرا گرفته است؛ به گونهای که مدت طولانی اقامت خود در دنیا را فراموش کرده و آن را بسیار کوتاه تصور میکنند. سپس میگویند: «اگر میخواهی دقیق بدانی، از حسابگران و شمارندگان بپرس» — یعنی از فرشتگانی که اعمال و عمرهای بندگان را شمارش کردهاند، سؤال کن. این جمله نشان میدهد که آنان در آن وضعیت، خود را ناتوان از پاسخ دقیق میبینند و به دیگران ارجاع میدهند.

فواید و پیامهای آیه:

1. کوتاهی دنیا در برابر آخرت: این آیه به ما میآموزد که عمر دنیا در مقایسه با آخرت بسیار ناچیز و کوتاه است؛ پس نباید فریب طول عمر را بخوریم و خود را برای آخرت آماده نکنیم.
2. شدت عذاب و حسرت: بیان این سخن از زبان دوزخیان نشان میدهد که عذاب آنچنان سخت است که انسان را از درک زمان و واقعیتها بازمیدارد؛ پس باید از اعمالی که ما را به چنین سرنوشتی دچار میکند، پرهیز کنیم.
3. اهمیت حساب و کتاب: اشاره به «العادّین» یادآور این است که خداوند بر همه چیز آگاه است و فرشتگان اعمال ما را ثبت میکنند؛ بنابراین باید مراقب رفتار و کردار خود باشیم.
4. رحمت و فرصت: این آیه به ما هشدار میدهد که از فرصت زندگی در دنیا برای توبه و عمل صالح استفاده کنیم تا در قیامت دچار پشیمانی و حسرت نشویم.