مؤمنون سۈرىسى — ئايەت 15

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• ثُمَّ: ئاندىن، كېيىن.
• إِنَّكُم: شەكسىزكى سىلەر.
• بَعْدَ ذَٰلِكَ: شۇنىڭدىن كېيىن، يەنى ئەھۋالىڭلارنى باسقۇچمۇ-باسقۇچ يارىتىپ، ھاياتنى بېشىڭلاردىن كەچۈرگەندىن كېيىن.
• لَمَيِّتُونَ: چوقۇم ئۆلۈسىلەر، ھەر بىرىڭلار ئۆلۈمگە دۇچ كېلىسىلەر.

2) ئايەت تەپسىرى:

ئى ئىنسانلار! ئاللاھ تائالا سىلەرنى بىر قانچە باسقۇچتا ياراتتى: تۇپراقتىن، ئاندىن نۇتپە، ئاندىن ئەلەقە، ئاندىن گۆش پارچىسى قىلىپ، ئاخىرى جان كىرگۈزۈپ دۇنياغا كەلتۈردى. ئاندىن سىلەر بالىلىق، ياشلىق، ئوتتۇرا ياش ۋە قېرىلىق دەپ ئاتالغان ھايات باسقۇچلىرىنى بېشىڭلاردىن كەچۈرۈسىلەر. ئەمدى، مۇشۇ ھەممە باسقۇچلارنى باشتىن كەچۈرگەندىن كېيىن، ئاللاھ بەلگىلىگەن ئۆمرۈڭلار توشقاندا چوقۇم ئۆلۈسىلەر. بۇ ھەقىقەت ھەر قانداق ئىنساننىڭ ئالدىدا تۇرىدىغان مۇقەررەر تەقدىردۇر.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، دۇنيا ھاياتى مەڭگۈلۈك ئەمەس، ھەر بىر جان ئۆلۈم شەربىتىنى تېتىشى چوقۇم. شۇڭا ئەقىللىق ئىنسان ھاياتىنىڭ ھەر بىر پەيتىنى غەنىمەت بىلىپ، ئاللاھقا ئىبادەت قىلىش، ياخشىلىق قىلىش ۋە ئاخىرەت ئۈچۈن ئەمەل توپلاش يولىدا ئۆتكۈزۈشى كېرەك. ئۆلۈمنى ئەسلىگەن ئادەم تەكەببۇرلۇقتىن، ھەرامدىن ۋە بىپەرۋالىقتىن يىراق بولىدۇ؛ چۈنكى ئۇ ھەر بىر نەپەسنىڭ ھېسابى بارلىقىنى، ھەر بىر ئەمەلنىڭ ئاخىرەتتە ئۆز ئىگىسىگە قايتىدىغانلىقىنى بىلىدۇ.

ئاللاھ تائالا بىزنى ھاياتلىقنىڭ ھەقىقىي مەقسىتىنى چۈشىنىپ، ئۆلۈمگە تەييارلىق قىلىدىغان، ئەمەلى ياخشى بولغان بەندىلەردىن قىلسۇن.